'Aan de slag met het convenant gewasbescherming'

Op het moment dat ik deze column schrijf, is het nog niet duidelijk of dit gaat lukken. Een convenant sluiten kan namelijk alleen als er aan de voorkant ook een aantal zaken wordt afgesproken. Een belangrijke voorwaarde voor ons is dat een convenant ook rechtszekerheid moet opleveren. Als wij onze nek uitsteken en flinke stappen zetten, dan moet dat ook standhouden bij de rechter.

Een andere voorwaarde, die voor onze primaire sector van levensbelang is, is dat de meerkosten en risico's van het telen met minder milieubelasting uit de markt komen. De realiteit is dat onze gereedschapskist nog onvoldoende is gevuld met groene oplossingen, maar dat het beschikbare chemische middelenpakket met een sneltreinvaart vermindert. Daar hadden we de Sustainable Use Regulation (SUR) niet voor nodig.

Hidde Boersma heeft onlangs een goede analyse gemaakt van de gevolgen van een versnelde afbouw van chemie zonder dat daar voldoende groene oplossingen tegenover staan. Hij benoemt in zijn rapport 'Transitie zonder gereedschapskist' drie effecten waarvoor weinig aandacht is bij publiek en beleidsmakers. Ten eerste: een toenemende kans op resistente ziektes en plagen. Ten tweede: het verdwijnen van teelten waar de risico's op een misoogst het grootst zijn. Ten derde: de asymmetrische verdeling van risico's in de keten. Deze laatste kun je lezen als: alle risico's liggen op het boerenerf.

Wat mij betreft is de risico's eerlijker verdelen in de keten, naast rechtszekerheid, de grootste uitdaging in het hele traject om te komen tot een convenant. In het landbouwakkoord is dit niet gelukt. Hierover moeten aan de voorkant afspraken worden gemaakt.

We weten allemaal dat er iets moet gebeuren. Denk alleen maar aan al die juridische uitspraken van de laatste jaren, maar zeker ook aan het frame dat er in de media wordt neergelegd over 'pesticiden'. We kunnen hier van alles van vinden, en dat doen we ook, maar het is wel de realiteit.

Alle plantaardige sectoren zullen flink aan de bak moeten om in ketenverband een reductie in milieubelasting te realiseren. Dat kan alleen als we aan de voorkant een aantal randvoorwaarden invullen. Als de door de maatschappij gewenste transitie wil slagen, dan moet onze gereedschapskist goedgevuld zijn met effectief gereedschap en dat zo groen mogelijk. Aan de slag dus.