Ondanks verlies ziet FDF grote overwinning in uitspraak PAS-melder

Het hoger beroep tegen een eerdere uitspraak van de rechtbank in Roermond werd aangespannen door jurist Max Hazekamp namens een Limburgse pluimveehouder. Daarin werd het hof gevraagd de Staat te dwingen tot legalisatie van deze PAS-melder. Daarnaast werd verzocht de pluimveehouder te beschermen tegen handhavingsverzoeken door onder meer milieuactiegroep Mobilisation for the Environment (MOB).

Deze twee vorderingen zijn ook in hoger beroep afgewezen. In de motivatie voor de uitspraak staat dat het hof niet wil ingrijpen in een politiek proces. Landbouwminister Femke Wiersma werkte tijdens de behandeling aan een wet die de legalisatietermijn voor PAS-melders met drie jaar verlengt en een maatwerkaanpak voor die ondernemers biedt. Die wet is onlangs door de Eerste Kamer aangenomen.

Recht op compensatie

Jurist Hazekamp en zijn cliënt FDF – de actiegroep speelde op achtergrond een rol in deze zaak – zien ondanks de afwijzing in hoger beroep ook een belangrijk positief punt in de uitspraak. Het hof oordeelt namelijk ook dat de Staat ten opzichte van de PAS-melder onrechtmatig heeft gehandeld en dat de ondernemer recht heeft op compensatie van de schade die hij lijdt door de PAS-uitspraak in 2019 en de gevolgen daarvan voor zijn bedrijf.

In het geval van deze pluimveehouder gaat het om de kosten die hij maakte voor de bouw van de extra stal – waarvoor hij destijds de melding deed – en de dieren die hij daarvoor aanvoerde. 'Het hof oordeelt dat de Staat wel degelijk onrechtmatig heeft gehandeld ten aanzien van de PAS-melders en dat ze recht hebben op een financiële schadevergoeding', zegt Hazekamp. Overwogen wordt om in cassatie te gaan tegen het afwijzen van de twee vorderingen.

Getwijfeld aan overwinning

Beschouwt de pluimveehouder in deze zaak de uitspraak van het hof wel als een overwinning? Desgevraagd stelt Hazekamp daar wel aan te hebben getwijfeld. 'We komen uit op 75/25 in zijn voordeel. De Staat heeft altijd volgehouden dat ze niet onrechtmatig heeft gehandeld en niet verplicht is tot betaling van een schadevergoeding. Dat betwisten ze ook in de processtukken. Dit is een mooi arrest waarin het tegendeel staat.'

FDF-voorzitter Marc van den Oever is blij met de uitspraak. Volgens hem is daarmee een einde gekomen aan de rechtsonzekerheid waarin de PAS-melders verkeren.

Van den Oever rekent voor dat de schadeloosstelling voor de Staat kan oplopen tot zo'n 3 miljard euro. 'Reken maar uit. Zo'n 3.500 PAS-melders keer een miljoen euro per bedrijf.' Het gaat FDF overigens niet om het geld, zegt hij. 'We willen legalisatie van alle PAS-melders. Daar werken we voor.'

Bundelen van claims

Of FDF claims van PAS-melders gaat bundelen in een gezamenlijk zaak, is nog niet zeker. De specifieke omstandigheden van ondernemers maakt dat lastig, vermoedt Van den Oever. Zo zijn ze actief in verschillende sectoren, hebben andere type stallen en zijn er PAS-melders waarbij nog geen handhavingsverzoek hebben ook nog niet altijd schade geleden.

Het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur laat in een schriftelijke reactie weten dat de PAS-melders door toedoen van de overheid in een illegale situatie zitten. 'Dat er onrechtmatig gehandeld is door de overheid, hebben we dus ook nooit weersproken. Om die reden voelt de Staat zich ook verplicht PAS-melders te helpen en hebben we onder andere de onafhankelijke Commissie schadevergoeding PAS-melders in 2023 in het leven geroepen.'

De maatwerkaanpak legalisatie PAS-melders wordt momenteel versterkt. Deze voorziet ook in schadevergoeding. 'Het Rijk blijft alles op alles zetten om PAS-melders zo snel mogelijk te helpen, en probeert provincies waar mogelijk te helpen met het onderbouwd afwijzen van handhavingsverzoeken', aldus het ministerie.