'Wanneer werd boeren een bijbaan?'

Boeren is allang niet meer alleen zorgen voor dieren, land en gewassen. We zijn ook boekhouder, data-analist, hr-manager, jurist en beleidsvolger. En dat allemaal naast het 'echte werk', dat steeds vaker ergens tussen haakjes lijkt te staan. Het is niet dat we tegen regels of administratie zijn. Veel boeren willen het juist goed doen, netjes vastleggen en vooruit. Maar soms voelt het alsof vakmanschap bijzaak is geworden en vinkjes zetten hoofdzaak.

En nu is er een nieuwe coalitie. Een nieuwe minister. Er wordt gezegd dat een bladzijde wordt omgeslagen. Dat klinkt hoopvol, toch? Maar ik ben vooral benieuwd: wat staat er op die nieuwe bladzijde? Want zolang dit onduidelijk blijft, werken we door met plannen die misschien straks niet meer passen.

Als melkveedocent hoor ik die frustratie ook terug bij studenten. Dan gaat er weer een kaart of maatregel voorbij en klinkt het in de klas: 'Welke Hagenees hebben ze nu weer van de straat geplukt om dit te verzinnen?' Steevast gevolgd door: 'Die is vast nog nooit op een boerderij geweest.' En ergens snap ik dat. Hoe moeten studenten dit allemaal begrijpen, terwijl ze ook leren hoe je koeien gezond houdt en goed ruwvoer van het land haalt?

We moeten alles tegelijkertijd: duurzamer, transparanter, innovatiever. Het liefst zonder extra tijd, ruimte of rust. En ja, we moeten zelfs tijd maken om te protesteren. En hoe gek dat misschien ook klinkt, het is nodig om te laten horen waarvoor we staan.

Misschien zit daar het risico. Dat we zo druk zijn met bewijzen dat we boer zijn, dat we steeds minder toekomen aan het boeren zelf. De vraag is niet of administratie erbij hoort, de vraag is of de balans nog klopt. Want boeren mag geen bijbaan worden. Het is en blijft een vak.