Melkveehouder Jean Nicolaes: 'Boeren is hier nu anders dan vroeger'

Jean Nicolaes zit samen met zijn broer Luuk in maatschap met hun ouders Jack en Monique. De familie melkt 190 koeien met drie melkrobots, op zo'n 110 hectare. De boerderij stamt uit 1871 en is gelegen in het Zuid-Limburgse heuvellandschap. Het familiebedrijf is een van de deelnemers aan Netwerk Praktijkbedrijven, waarbinnen wordt gewerkt aan ammoniak- en methaanreductie op melkveehouderijen.

Een van de maatregelen die op het bedrijf worden toegepast, is sturen op het maaimoment. Nicolaes: 'We willen het gras niet te oud laten worden en maaien elke vier weken. Dat maakt ons gras kwalitatief beter. Daarnaast probeer ik droger in te kuilen, zodat de benutting van het eiwit beter wordt. En we hebben stappen gezet naar meer weidegang. Vanaf het begin van dit project passen we Nieuw Nederlands Weiden toe.'

Boeren in Klimmen is volgens de melkveehouder anders dan vroeger. 'Eerder liet je de koeien gewoon naar buiten en keek je er misschien niet veel meer naar om. Nu moeten we telkens een nieuw weiland openzetten. Je bent er intensiever mee bezig, maar dat maakt je tegelijkertijd ook bewuster', licht Nicolaes toe.

Bedrijfsbegeleider Jan van Middelaar en beweidingsspecialist Mark de Beer gaven als tip mee om de koeien 's ochtends al rond 04:30 of 05:00 uur naar buiten te doen, omdat de grasopname in de ochtendschemering het hoogst is. 'In het begin deden we de hekken zelf open. We zagen inderdaad dat de koeien direct naar buiten wilden en gelijk goed vraten. Nu hebben we een eigen systeem gebouwd, waardoor het hek automatisch opengaat', aldus Nicolaes.

'Naast gras voeren we onze koeien ook een behoorlijk aandeel mais', vervolgt de agrariër. 'Wij zijn in dit project ook goed gaan kijken naar de verteerbaarheid van de mais. Wij kwamen erachter dat er per ras best verschil in kan zitten. Sommige maisrassen zijn minder goed verteerbaar, waardoor de methaanuitstoot ook aanzienlijk meer is. Daarom zijn we nu overgegaan op rassen die wel goed verteerbaar zijn, zoals de LG 206 of 211.'

Methaanuitstoot beperken

Dankzij een lager Neutral Detergent Fiber (NDF)-gehalte in de maiskuilen wordt de methaanuitstoot beperkt waar mogelijk, legt Nicolaes uit. 'Ook dat is een nieuwe manier van kijken. Je richt je niet alleen meer op de hoeveelheid die je van je perceel af zou kunnen halen, maar ook op de samenstelling waaruit de kuil bestaat.'

Sinds een paar jaar teelt Nicolaes een mengsel van grasklaver en luzerne. 'Deze gewassen zijn vlinderbloemig; ze nemen stikstof op uit de lucht en houden deze vast. Dit werkt goed in rotatie met snijmais. Door het mengsel bouw je een buffer op in de grond. Hierdoor heb je bij de teelt van snijmais relatief weinig dierlijke mest nodig. Dat geeft weer ruimte om je mest te benutten. Vooral in tijden van een lage bemestingsnorm komt dat goed uit.'

Hogere ammoniakemissie

Ondanks de daling in ruw eiwit en de toepassing van andere maatregelen, lijkt de ammoniakemissie op het bedrijf van Nicolaes in de afgelopen jaren wel toegenomen. In 2023 was deze gestegen met 13,6 procent ten opzichte van 2020. Hoe dat zit? 'De cijfers worden berekend op bedrijfsniveau', verklaart hij. 'Wij zijn een groeiend bedrijf. We kozen voor een derde robot, die we ook vol wilden zetten met ons eigen jongvee.'

Per koe en per liter melk is de uitstoot omlaaggegaan, voegt de ondernemer toe. 'Maar we hebben dus wel veertig koeien meer dan toen we begonnen aan het project. Dat verklaart de toename van de ammoniakemissie. Het is belangrijk dat we cijfers op de juiste manier naar buiten toe communiceren.'

Daarbij komt ook de boodschap dat niet alles maakbaar is, aldus Nicolaes. 'Zo verwacht ik dat onze methaanemissie volgend jaar weer toeneemt door de grove tweede snede van dit jaar. Er is veel mogelijk, maar soms ben je puur afhankelijk van de weersomstandigheden. Het ideaalplaatje is niet realistisch; in ons vak heb je ook veel niet in de hand.'

Nog veel te leren

Hoe ziet Nicolaes de toekomst van het familiebedrijf? 'In de sector gebeurt veel, maar over het algemeen zijn we optimistisch. Ik ga ervan uit dat degenen die door willen voldoende kansen gaan krijgen om zich te ontwikkelen. En er is nog veel te leren. Zo krijgen we binnen Netwerk Praktijkbedrijven meer handvatten om beter te scoren in de KringloopWijzer en te zien waar je impact kunt maken. De een-op-eenbegeleiding helpt daarbij.'

Nicolaes levert aan Royal FrieslandCampina, waar hij een plus op de melkprijs krijgt als hij let op duurzaamheid. 'Het is dus fijn om meer inzicht te krijgen in verduurzaming. Wij zijn tevreden over waar we naartoe gaan en kijken uit naar wat nog komt.'