'Rijke biodiversiteit in zonneparken maar geen vervanger agrarisch landschap'

De nieuwste bevindingen van de onderzoekers onder leiding van Raymond Klaassen laten zien dat zonneparken niet alleen andere soorten aantrekken dan agrarische gebieden, maar zich ontwikkelen tot een volledig nieuw type ecosysteem.

In de tussentijdse rapportage die nu is verschenen, is het voorkomen van loopkevers onderzocht. Deze insecten zijn volgens de RUG een belangrijke indicator voor de kwaliteit van een ecosysteem. Als de samenstelling van loopkevers verandert, zegt dat veel over de manier waarop een landschap ecologisch functioneert. Uit onderzoek op zonneparken in Groningen en Drenthe blijkt dat de loopkevers daar vaker voorkomen dan in omliggende akkers.

Unieke omstandigheden

Volgens Klaassen komt dat doordat zonneparken unieke omstandigheden creëren: meer schaduw en vocht onder de panelen, minder verstoring door landbouwwerkzaamheden en grotere variatie in vegetatiestructuren. Dat leidt tot een soortencombinatie die in het Nederlandse landschap nauwelijks voorkomt. De onderzoekers spreken daarom van een nieuw type ecosysteem dat niet vergelijkbaar is met akkers, natuurgebieden of bos.

Eerdere rapportages lieten al zien dat bepaalde vogelsoorten profiteren van zonneparken, terwijl andere juist minder worden aangetroffen. Door verschillende soortgroepen te volgen, ontstaat een genuanceerd beeld van hoe zonneparken als leefgebied functioneren.

Soorten blijven ook weg

Zonneparken zijn daarbij expliciet geen vervanging voor open agrarische landschappen, benadrukken de onderzoekers. Soorten die afhankelijk zijn van uitgestrekte akkers, blijven grotendeels weg op de zonneparken. Toch lijkt de totale soortenrijkdom in het gebied toe te nemen, doordat zonneparken juist andere soorten ruimte bieden die in intensieve landbouwgebieden nauwelijks meer voorkomen. Daarmee dragen zonneparken bij aan een grotere ecologische diversiteit op landschapsniveau.

Volgens Klaassen toont het onderzoek vooral aan dat zonneparken ecologisch betekenisvol kunnen worden, wanneer ze zorgvuldig worden ingericht. 'We zien dat het ontwerp en beheer van grote invloed zijn op welke soorten profiteren. Biodiversiteitswinst is geen gegeven. Het vraagt bewuste keuzes om zonneparken natuurvriendelijk te maken.'