Fors hoger stikstofoverschot in 2024 door matige oogst

Nieuws Akkerbouw Job Hiddink 02 feb 2026 om 06:30uur

Het stikstofoverschot in de landbouw is in 2024 met bijna 13 procent toegenomen tegenover een jaar eerder. Dit blijkt uit de mineralenbalans landbouw van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Het toegenomen stikstofoverschot komt vooral door een lage oogst in 2024 van onder meer tarwe, waardoor minder stikstof is vastgelegd in gewassen.

Het stikstofoverschot in de landbouw is in 2024 ten opzichte van 2023 met bijna 13 procent toegenomen.

Via dierlijke mest is 3 procent minder stikstof uitgescheiden. Overigens is het stikstofoverschot, met 295 miljoen kilo, wel meer dan de helft lager dan in 1990. Het stikstofoverschot in de landbouw is het deel van de aangevoerde stikstof dat niet wordt omgezet in landbouwproducten, maar in de bodem achterblijft of verdwijnt naar de lucht, bijvoorbeeld via dierlijke mest.

Het CBS berekent dit door de hoeveelheid stikstof die wordt aangevoerd, onder meer via krachtvoer en kunstmest, te verminderen met de stikstof die wordt vastgelegd in dierlijke en plantaardige producten. Volgens het statistiekbureau verdween in 2024 ongeveer 7 procent minder stikstof naar de lucht dan een jaar eerder: 75 miljoen kilo. Dit komt onder meer door de krimpende veestapel en nieuwe stalsystemen.

Minder in gewassen vastgelegd

Daarnaast meldt CBS dat de hoeveelheid stikstof die vanuit de landbouw in de bodem terecht is gekomen met 21 procent is gestegen naar 220 miljoen kilo. Een belangrijke oorzaak hiervan is de lagere opbrengst van gewassen, waardoor er minder stikstof in gewassen is vastgelegd. In 2023 waren de oogsten juist groter, waardoor in dat jaar minder stikstof naar de bodem verdween.

In 2024 is er 253 miljoen kilo stikstof van het land afgevoerd via de oogst van ruwvoer voor vee. Dat is 10 procent minder dan een jaar eerder. Volgens het CBS gebruikte de veehouderij 260 miljoen kilo stikstof in de vorm van ruwvoer. Dat is dus 7 miljoen kilo meer dan er is geoogst en is afkomstig van balen en kuilen uit de voorraad van 2023.

Lager stikstofgehalte in krachtvoer

De grootste aanvoerbronnen van stikstof in de landbouw zijn krachtvoer (384 miljoen kilo) en kunstmest (201 miljoen kilo). De cijfers laten zien dat de aanvoer van stikstof in 2024 via krachtvoer met 3 procent is gekrompen ten opzichte van 2023. Dit komt door het lagere stikstofgehalte in krachtvoer en de krimpende veestapel. In 2024 is er 201 miljoen kilo stikstof gebruikt in de vorm van kunstmest, 2 procent meer vergeleken met een jaar eerder.

Tot slot meldt het CBS dat de uitscheiding van stikstof in dierlijke mest in 2024 449 miljoen kilo noteerde. Dat is 3 procent minder dan in 2023. Hiervan is 332 miljoen kilo stikstof aangevoerd naar landbouwgrond.