Spotsprayer blijft voorlopig een aanvulling op de veldspuit

'Onze spotsprayer wordt vaak als noodmaatregel ingezet op zeer vuile bieten- en uienpercelen. Het ene jaar wordt hij daardoor meer gebruikt dan het andere. Dat maakt het voor ons als loonwerker lastig om de machine rendabel te krijgen. Het is een boeiende, innovatieve techniek waar we veel van geleerd hebben', zegt Mantingh.

De loonwerker wil het graag nog een keer gezegd hebben, voordat zijn ervaringen met de EcoRobotix ARA-spotsprayer aan bod komen. Tegelijkertijd steekt hij niet onder stoelen of banken dat er best wel wat haken en ogen aan de machine zitten. 'Zeker in het eerste jaar was het behoorlijk pionieren en zijn er genoeg dingen misgegaan', erkent hij.

Toch zou de Drentse ondernemer de spotsprayer niet willen missen. 'Linksom of rechtsom heeft deze techniek toekomst. Is het niet uit het oogpunt van duurzaamheid, dan wel vanwege het feit dat je alleen de onkruiden bestrijdt en de gewassen niet plaagt. Precisiebespuitingen worden de norm en daar moet je in mee, zeker als loonwerker.'

Van pionieren naar praktijk

Drie jaar geleden was Mantingh een van de eerste bedrijven die met een spotsprayer aan de slag ging. 'Vanuit school kenden we de mannen die de machine hebben ontwikkeld (Doorgrond). Daar zijn we toen samen mee opgetrokken richting de introductie op ons bedrijf. Vooral in het eerste jaar hebben zij veel voorbereidend werk gedaan en hebben we veel tijd op het veld doorgebracht. Dat was echt een pioniersfase', blikt hij terug.

Hoewel de vergelijking wat betreft machines misschien niet helemaal opgaat, is de spotsprayer destijds grotendeels ter vervanging van de kappenspuit aangeschaft. 'Daar hadden we elk jaar behoorlijk wat werk mee, vooral om aardappelslag en lastige onkruiden zoals bijvoet mee te bestrijden. De spotsprayer heeft dat werk vrijwel helemaal overgenomen', vertelt de loonwerker.

De afgelopen drie jaren zijn er volgens Mantingh veel zaken verbeterd. De belangrijkste is dat de algoritmes voor de herkenning van onkruiden nu completer zijn dan in de eerste twee jaren. Ook is er veel meer kennis over de doseringen van middelen en de effecten daarvan op de onkruiden. 'Verder hebben we de nodige kennis uitgewisseld met vijf grote akkerbouwers in de omgeving die ook met een spotsprayer werken. Ook dat heeft ons geholpen, vooral over hoe we de machine optimaal kunnen inzetten', zegt de Drentse ondernemer.

'Te vaak als laatste redmiddel'

De afgelopen drie seizoenen heeft de spotsprayer jaarlijks zo'n 300 tot 400 hectare gedraaid. 'Het ene jaar wat meer in vervuilde bieten- of uienpercelen, het andere jaar wat meer tegen aardappelopslag', vertelt Mantingh. Hij erkent dat de machine daarmee 'net aan' rendabel is voor het bedrijf. Knelpunt is vooral dat de spotsprayer wordt ingezet als laatste redmiddel om problemen met onkruiden op te lossen.

Behalve dat het daarmee vaak een kwestie is van hollen of stilstaan, merkt de loonwerker ook dat de verwachtingen van de machine soms te hoog zijn. 'Hoewel de spotsprayer prima werk aflevert, mag je op zwaar vervuilde percelen gewoon niet altijd het perfecte resultaat verwachten. Dat is domweg niet reëel, met geen enkele machine, maar klanten verwachten dat soms wel.'

Veel beter zou zijn dat de spotsprayer wat eerder en ook structureler een plek krijgt in de onkruidbestrijding van bieten en uien, zegt de ondernemer. 'Dan kun je op tijden komen waarop de machine op haar best is: elk onkruidje individueel aanstippen met Roundup of een ander middel. Lastige onkruiden zoals bijvoorbeeld kamille in uien kun je dan ook veel beter de baas.'

Rekening houden met capaciteit

Nog een factor om rekening mee te houden, is dat de spotsprayer niet dezelfde capaciteit heeft als een veldspuit. Mantingh: 'In een tijdsbestek van twaalf uur kunnen we – onder goede veldomstandigheden – ongeveer 20 hectare halen. Maar dan mogen de onkruiden niet zo groot zijn dat je ze vrijwel volvelds moet spuiten. In dat geval kun je beter meteen de veldspuit pakken, temeer je met de dosering voor de spotsprayer dan zo omhoog moet dat dit eigenlijk geen zin meer heeft of wettelijk zelfs niet mag. Corrigeren met een spotsprayer kan dus tot op zekere hoogte. Maar staat het veld dicht met onkruid, dan heb je meer aan een veldspuit.'

Daar komt volgens de loonwerker nog bij dat het werken met een spotsprayer ook wat extra vakmanschap vereist. 'Behalve dat je de werking van de machine moet begrijpen, vergt ook het rijden de nodige concentratie. Onze machine is 6 meter breed, dus je rijdt veel meer door het gewas dan met een veldspuit. Zeker in uien kan dat een uitdaging zijn, vooral voor de plantjes net naast het rijspoor.'

'Mooie aanvulling op veldspuit'

Wat Mantingh betreft is de spotsprayer voorlopig dus vooral een aanvulling op de veldspuit. 'Maar wel een mooie aanvulling, waarmee je met veel lagere doseringen toe kunt', benadrukt hij. 'In vergelijking met de kappenspuit ligt de dosering gemiddeld een factor tien lager. In plaats van 3 liter Roundup per hectare in de rij spuiten we met de spotsprayer gemiddeld 0,3 liter per hectare over het hele veld. Voor andere middelen zoals Starane, Basagran en Lentagran geldt min of meer hetzelfde. Je kunt er veel middelen mee besparen.'

Op de vraag of hij de machine opnieuw zou aanschaffen, is het antwoord dan ook volmondig: ja. 'Ik vind het een boeiende, innovatieve techniek waar we veel van hebben geleerd. Bovendien hebben precisietechnieken de toekomst. Die moet je in mijn ogen ook een kans geven om door te ontwikkelen. Wel zou ik dan graag een spotsprayer met een grote werkbreedte willen hebben, bijvoorbeeld een van 12 meter. Als die er komt, dan ben ik zeker geïnteresseerd', besluit Mantingh.