'Logische investering is vandaag een risico en morgen een blokkade'

Het probleem is dat er geen beleid is dat richting geeft, vertrouwen wekt en perspectief biedt. Wat er wel is: een lappendeken van maatregelen, visies en ambities die elkaar regelmatig bijten. Op nationaal niveau worden maar geen besluiten genomen, terwijl provincies en waterschappen steeds harder aan de knoppen draaien. Verscherpte normen, extra eisen, nieuwe kaarten, aangepaste peilen, vaak ingezet op oude data of modellen en zelden samenhangend.

Voor mij als boer voelt het alsof de spelregels tijdens de wedstrijd veranderen. Investeringen die gisteren logisch waren, zijn vandaag een risico en morgen misschien wel een blokkade. Vergunningen van collega's worden ingetrokken of eindeloos vooruitgeschoven.

Innovatie wordt aangemoedigd, maar alleen als die binnen nog niet vastgestelde kaders past of waarvan juridisch is bewezen dat het 100 procent werkt. Wie vooruit wil, wordt teruggefloten. Wie stil staat, krijgt te horen dat dat geen optie is.

Er zijn inmiddels twee provincies met een eigen aangescherpt beleid. Zij lopen vooruit op landelijke keuzes die er nog niet zijn. En ondertussen wordt van de sector verwacht dat zij meebeweegt, meebetaalt en meedenkt. En dat gebeurt ook al jaren en dat blijven we doen.

Ik geloof in verbinding, samenwerking en communicatie. Het moet alleen wel van twee kanten komen. Het wrange is dat juist in een tijd van grote opgaven als voedselzekerheid, klimaat en biodiversiteit de landbouw wordt behandeld als een sluitpost.

Alsof de sector niet de basis vormt van alles. Zonder boeren geen veilig eten, groen beleid, geen waterbeheer, geen vitaal buitengebied. Het is zoals Napoleon Bonaparte al zei: 'Het laatste wat een land zich kan permitteren om te negeren, is de landbouw'.

Laten we hopen dat in volle omvang wordt beseft wat dit betekent voor ons als land, ook in geopolitieke context. Wat nodig is, is een overheid die kiest, uitlegt en volhoudt en het belang van een sterke landbouw wil inzien. Met alle kennis die we hebben en die zo befaamd is wereldwijd. Laten we naar de landbouw kijken als een sector die ertoe doet. Boeren zijn inmiddels wanhopig of murw geslagen. En dat is misschien wel het grootste risico van allemaal. De landbouw staat op omvallen.