Hoge infectiedruk vogelgriep bij wilde vogels: ook vossen, kat en zeehond besmet

De NVWA maakt bij het bezoek aan ieder besmet bedrijf een inventarisatie van mogelijke risicovolle contacten met andere bedrijven en materialen. Uit deze inventarisatie blijkt tot nu toe dat hier bij deze bedrijven geen sprake van is geweest.

Verspreiding via wilde vogels en de aanwezigheid van het virus in het milieu als gevolg daarvan, verklaren mogelijk waarom meerdere bedrijven in hetzelfde gebied in korte tijd besmet zijn geraakt. Naast de gebruikelijke maatregelen heeft de NVWA in de regio aanvullende monitoring ingezet.

De besmettingen onder wilde vogels worden verspreid over het land vastgesteld. Dat raakt ook zoogdieren. Onlangs is bij een zeehond uit het Zeehondencentrum Pieterburen in Lauwersoog HPAI aangetoond. Het dier vertoonde zenuwverschijnselen. Dit is een verschijnsel passend bij vogelgriep.

Ook is begin januari weer HPAI vastgesteld bij een kat. De kat had verkoudheidsklachten en ontstoken ogen en is enkele dagen daarna overleden. De andere kat van de eigenaar had dezelfde verschijnselen, maar testte negatief op vogelgriep en is inmiddels hersteld.

Recent is het onderzoek naar hoogpathogene vogelgriep (HPAI) bij 50 vossen in Friesland afgerond. Deze vossen waren in het kader van beheer- en schadebestrijding geschoten. In 22 van de 47 onderzochte vossen zijn afweerstoffen tegen vogelgriep gevonden, waarvan het bij 5 van de 22 vossen om de H5-variant ging en vermoedelijk de hoogpathogene variant. Bij 2 van de 50 vossen is vogelgriepvirus aangetoond.

De afweerstoffen wijzen erop dat de vossen ooit in hun leven met het vogelgriepvirus in aanraking zijn geweest. Waarschijnlijk hebben de dieren dode wilde vogels gegeten die besmet waren met vogelgriep.

Monitoring

Demissionair landbouwminister Femke Wiersma heeft het evaluatierapport over de basismonitoring diergezondheid over de periode 2021-2025 naar de Tweede Kamer gestuurd. Dit onderzoek is uitgevoerd door Technopolis, in opdracht van het ministerie van LVVN, conform de planning op de strategische evaluatieagenda.

De conclusie van het evaluatieonderzoek is dat de basismonitoring doeltreffend en 'overwegend doelmatig' is. Het instrument voorziet in een laagdrempelige mogelijkheid om signalen van diergezondheidsproblemen te delen, waarna deze worden geanalyseerd en besproken met LVVN, de NVWA, de sector en waar relevant in het signaleringsoverleg zoönosen.

Het rapport doet ook aanbevelingen voor behoud en verdere versterking van de basismonitoring richting de toekomst en benoemt daarbij een aantal ontwikkelingen rond de omvang van de veehouderij, de beschikbaarheid en het gebruik van databronnen en communicatie bij niet-meldingsplichtige dierziekten.

Publiekscampagne

De Tweede Kamer vroeg in december om een voorlichtingscampagne om burgers duidelijk te maken wat ze moeten doen als ze besmette of dode vogels in de natuur aantreffen. De achterliggende gedachte is dat mensen onbedoeld bijdragen aan de verspreiding van vogelgriep door zieke dieren te verslepen.

Het kabinet vindt een extra campagne op dit moment niet nodig. Specialisten schatten het risico voor de algemene bevolking nog steeds als zeer laag in. Daarom vinden de ministers van Volksgezondheid en Landbouw de huidige publiekscommunicatie voldoende. Een aanvullende publiekscampagne is wat hen betreft niet nodig. Als de risico's voor de volksgezondheid groter worden, kan daar alsnog toe worden overgegaan.

De Tweede Kamer debatteert woensdagmiddag van 14.00 tot 18.00 uur over dierziekten. Het debat is hieronder live te volgen of op debatdirect.tweedekamer.nl.