De agrarisch ondernemers van morgen: leren, doen en durven bij de HAS

De hogeschool kiest nadrukkelijk voor een aanpak waarin studenten niet alleen leren over ondernemerschap, maar hier ook daadwerkelijk mee aan de slag gaan.

Een van de meest uitgesproken voorbeelden daarvan is de specialisatie Topklas Ondernemen: een intensief programma waarin studenten hun eigen onderneming van idee tot businessplan, en soms zelfs verder, vormgeven.

Nieuwe ideeën voor oude uitdagingen

Dat de deelnemers aan deze Topklas ondernemerschap ademen, blijkt ook uit de uiteenlopende plannen binnen de groep. Niet iedereen droomt van een traditioneel agrarisch bedrijf; sommigen bouwen juist aan nieuwe schakels in de keten. De grote kracht van het programma zit dan ook in de diversiteit binnen de groep: veehouders in wording, boomkwekers, pioenrozentelers, hippisch ondernemers, food innovators en voorlopers in de leefomgeving werken zij aan zij. Die mix is precies wat de sector nu nodig heeft.

Student Mart Oude Luttikhuis (Food Innovation), zelf ook opgegroeid tussen boeren, richt zich op de kracht van verhalen binnen de agrarische sector. 'Chefs willen hun leveranciers en de impact die zij hebben wel laten zien, maar weten niet altijd hoe. Ik wil helpen om het eerlijke verhaal op de juiste plek te krijgen.' Zijn droom: een bureau dat verbindende verhalen vertelt tussen boer, leverancier en gastronoom.

Ook student Kiki Louwers (Bedrijfskunde en agribusiness) ziet een rol voor verhalen en verbinding. Haar ondernemingsplan bestaat uit een horecaconcept dat mensen op een laagdrempelige manier kennis laat maken met paarden en het verhaal van de hippische sector. 'Deze sector is naar mijn mening een van de mooiste van Nederland. Dat mogen we uitdragen.'

De Topklas Ondernemen is voor sommigen een onderzoek naar waar hun plek in de sector ligt en voor anderen juist een kans om nieuwe vormen van ondernemerschap te verkennen.

Voor student Stan Verhoeven (Tuinbouw en akkerbouw) is het allebei. Thuis draait een melkveebedrijf dat waarschijnlijk door zijn broer wordt overgenomen, waardoor hij al vroeg nadenkt over zijn eigen toekomst. In zijn eerste studiejaar plantte hij een klein hoekje pioenrozen aan en dit breidt hij stap voor stap uit met de ambitie dat het tegen de tijd dat hij afstudeert, zijn onderneming Verhoeven Plants de omvang van een zelfstandig bedrijf heeft. Binnen de Topklas Ondernemen onderzoekt hij of een tweede vaste plant interessant kan zijn om naast de pioen te telen. 'Ik zie zeker een toekomst in de melkveehouderij, maar wilde ook graag verder kijken. Als jong agrarisch ondernemer ben je bewust bezig met je omgeving en de samenleving. Die kennis wil ik graag benutten in mijn onderneming', vertelt hij.

Student Coen Erven (Tuinbouw en akkerbouw) – ook afkomstig van een melkveebedrijf – ziet zijn toekomst juist niet langer op het melkveebedrijf, maar in de boomkwekerij. 'Het vakmanschap in de vermeerdering dreigt verloren te gaan. Dat wil ik voorkomen door met mijn bedrijf Erven Boomkwekerij hierop door te pakken. Ik wil nu eerst het bedrijf met een stevige basis opzetten en dan innovatief blijven om koploper te worden.'

Student Jean van Helden (Management van de Leefomgeving) werkt vanuit een andere invalshoek: beheer van openbare ruimte en leefomgeving. Ook daar is de uitstroom groot. 'Gemeenten zoeken mensen die beheer, onderhoud en directietaken kunnen combineren en daarin lokale ondernemers op een nuchtere manier weten te betrekken, maar die vaardigheid blijkt zeldzaam', vertelt hij.

'Dat gat wil ik opvullen met mijn bedrijf en mijn kennis van verschillende sectoren, waaronder de agrarische sector. Mijn eerste doelstelling was om al wat bekendheid en opdrachten voor mijn bedrijf te genereren en dat is mij nu al gelukt. Ik ben trots dat ik dat nu al heb weten te bereiken, maar blijf natuurlijk vooruitstreven naar innovatie', licht Jean toe.

Moderne begeleiding voor moderne ondernemers

Op papier klinkt het stevig, in de praktijk blijkt het een voedingsbodem voor studenten die meer willen dan alleen een diploma. 'De HAS stelt zich erg open voor praktijk en verbinding,' vertelt Kiki. 'Je wordt uit je bubbel gehaald en ook uitgedaagd door je medestudenten die van andere opleidingen komen. Je mag proberen, fouten maken en andere studenten en ervaren ondernemers uitvragen. Het laat precies zien hoe de sector echt werkt en geeft ons inspiratie hoe we daar ook op uit kunnen breiden.'

Het succes van de Topklas Ondernemen zit verder voor een groot deel in de manier waarop coaches en docenten meebewegen met de studenten. De begeleiding is intensief, persoonlijk en gelijkwaardig.

'Docenten staan echt op gelijke hoogte met je', vindt Stan. 'Ze hebben zelf vaak een ondernemersachtergrond. Dat merk je aan alles.' Mart herkent dat: 'Het enthousiasme van de docenten is aanstekelijk. Ze luisteren, denken mee en durven ook van ons te leren.'

Excursies en gastsprekers maken het programma compleet. De groep bezoekt ondernemers uit de volle breedte van de sector: van glastuinbouw tot horecaconcepten, van vleesverwerking tot zelfs het PSV-stadion. Deze excursies worden grotendeels ook door de studenten zelf geregeld. Niet om iets te kopiëren, maar om het ondernemersverhaal achter elk bedrijf te horen. 'Je ziet waar andere sectoren voorlopen en wat jij daarvan kunt meenemen', zegt Kiki. 'En je kunt een van de meest waardevolle vragen stellen: wat zou je anders hebben gedaan met de kennis van nu?'

Veelbelovende toekomst voor de sector

Wie de studenten hoort praten, merkt dat ze niet alleen bezig zijn met hun eigen toekomst, maar met die van de sector als geheel. Openheid, innovatie en vakmanschap komen telkens terug. 'De jonge boeren die meebewegen, hebben zeker toekomst in de agrarische sector, maar het vraagt wel deze nieuwe houding die wij hier aanleren', zegt Stan. 'Op de HAS leren we flexibel denken. We kijken niet alleen jaren vooruit, maar leren ook de vaardigheden om altijd in te kunnen blijven spelen op wat de toekomst ons brengt', vertelt Jean.

Ook Coen kijkt vastberaden naar de toekomst: 'Uiteindelijk wil ik koploper worden in innovatie. Daarvoor zal ik in moeten blijven spelen op nieuwe ideeën. Hier leer ik hoe ik dat kan doen.' Mart ziet zijn rol als vooruitlopende verbinder: 'Impact maak je door groepen bij elkaar te brengen en het juiste verhaal te kunnen delen. Dat is wat ik mogelijk wil maken.'

De gemene deler van al deze verhalen: studenten voelen zich gezien, uitgedaagd en voorbereid. Ze krijgen ruimte om te experimenteren en worden begeleid om die experimenten om te zetten in waarde. De HAS laat studenten bouwen aan hun bedrijf en aan de sector waar zij deel van uitmaken. Of zoals Stan het verwoordt: 'Ik ben blij met mijn keuze voor de HAS. Die keuze heeft mij geholpen mezelf te ontwikkelen, mijn richting bepaald en mij kansen geboden. Dankzij de HAS voel ik me goed voorbereid op de toekomst.'

Zelf ervaren hoe HAS green academy ondernemerschap versterkt?

• 17 januari – Den Bosch
• 24 januari – Venlo

Kom kennismaken met de opleidingen, de docenten én de studenten die de agrarische sector van morgen vormgeven. Informatie en aanmelden via deze link.