'Wie de kool en de geit spaart, krijgt deksel op de neus'

Sommigen willen alles maar goede landbouwgrond noemen, vooral als hun eigen grond minder is. Maar daar zit de crux voor wat betreft een Agrarische Hoofdstructuur (AHS), iets waar oud-landbouwminister Cees Veerman het onlangs in een podcast op Foodlog over had. Goede landbouwgrond hoort onder een AHS te vallen.

Maar wat is goede landbouwgrond? Bij die BPLG-sessie waren ook twee Provinciale Statenleden van CDA en BBB aanwezig. Zij gooiden alles op één hoop. De CDA'er is een boerin vanuit een regio met marginale grond. De BBB'er is een jong politiek talent, woont hier nabij, is geen boer, maar wel werkzaam in de sector. Bij de sessie vonden beiden dat ook matige en slechte grond goede landbouwgrond kan worden.

Is dat zo? Mijns inziens zit daar wel degelijk een scheidslijn. Om minder geschikte grond bruikbaar te maken, is heel veel kunst-en-vliegwerk nodig, terwijl echt goede landbouwgrond de kwaliteit al van zichzelf heeft.

De polders rond Zevenbergschen Hoek staan bekend als goede zavel/kleigrond, waar eind jaren zeventig de grondprijs ruim 50.000 gulden per hectare was, flink hoger dan iets verderop. Maar het betere hoort duurder te zijn. Zoals een Mercedes geen Opel is.

In deze polders kon je zonder gekunstel alles telen, waaronder veel ooit profijtelijke conservengroenten; vaak dubbelteelt, soms driedubbel van erwten, bonen en spinazie. Te maaien, plukken, dorsen met regionaal gefabriceerde machines van Ploeger. Met de opkomst van de intensieve veehouderij verschoof in de jaren tachtig veel conserventeelt naar marginalere gronden, waar het zogenaamd beter kon met stront- en grondwatergeknutsel.

Als je de kool en de geit wilt sparen, valt ook goede grond ten prooi aan projectontwikkelaarsproleten en milieufanatici. Goede landbouwgrond met zijn hogere waarde is primair nodig voor voedsel en moet goed beheerd worden, niet te intensief, niet te extensief. Het is van maatschappelijk belang en mag geen wegwerpartikel worden.

Goede landbouwgrond zoals in de Haarlemmermeer en Flevopolder kun je maar één keer verkloten. Er is regie op ruimtelijke ordening nodig vanuit landschapslogica vanwege waterlopen, grondsoorten, hoogteverschillen en woonplekken. Geef goede landbouwgrond daarom een aparte, beschermde status, passend bij de toegevoegde waarde, zoals bij natuurgebieden.