Resistentie antibiotica neemt af

René LuijmesDat blijkt uit het jaarlijkse Maran-rapport, dat donderdag is gepresenteerd. De resistentie tegen antibiotica is in de humane gezondheidszorg na een jarenlange stijging in 2013 iets afgevlakt. In de veehouderij is de resistentie afgenomen.
De verkoop van antibiotica in de veehouderij daalde vorig jaar met 16 procent. Sinds 2009 is de verkoop met 58 procent afgenomen tot 209 ton. Daarmee is het reductiedoel van 50 procent - voor 2013 vastgesteld door de ministeries van VWS en Economische Zaken - ruim gehaald. Dit leidde tot afname van resistentie tegen antibiotica in de veehouderij.
Het gebruik van antibiotica bij kippen steeg vanaf 2004 en nam na een piek in 2009 weer af. Bij vleeskalveren is een dalende lijn te zien sinds 2007. Bij melkkoeien neemt de toepassing af sinds 2011. Het gebruik bij zeugen kent een daling sinds 2009 en bij vleesvarkens sinds 2008.
In de veehouderij worden de voor volksgezondheid belangrijke antibacteriële middelen - zoals fluoroquinolonen en derde en vierde generatie cefalosporinen - nog maar beperkt gebruikt.
De ESBL-vormende bacteriën namen in aantal af. ESBL is een groep enzymen, gemaakt door bacteriën. Deze enzymen kunnen antibiotica onwerkzaam maken in darmflora van dieren. ESBL-varianten die soms tot uitbraken leiden in de humane gezondheidszorg, zijn vorig jaar niet gevonden in dieren en dierlijke producten.
In de gezondheidszorg daalde in 2013 na jarenlange toename en stabilisatie het gebruik. Wel is er een trend dat er meer antibiotica die tegen een groot aantal bacteriën werken, worden gebruikt. Hierdoor neemt de resistentie tegen deze antibiotica toe.
Maatregelen tegen antibioticaresistentie zijn zorgvuldig gebruik van antibiotica, hygiëne en monitoring.
Volgens LTO-portefeuillehouder Diergezondheid Toon van Hoof is niet het reductiedoel bepalend, maar komt de bijdrage aan resistentievorming voorop te staan.
‘Daarbij dienen wetenschappelijke inzichten leidend te zijn. Een goede ontwikkeling. Ik verwacht dat veehouders nog stappen zullen zetten, want er zijn voldoende economische, veterinaire en maatschappelijke prikkels die veehouders overtuigen’, zegt Van Hoof.

Afspraken

Bijna veertig landen hebben donderdag afspraken gemaakt over de aanpak van antibioticaresistentie. Het Maran-rapport is samengesteld door Stichting Werkgroep Antibioticabeleid (SWAB), RIVM en CVI.