Groeibeleid landbouw ter discussie

De tijd van zo goedkoop mogelijk zo veel mogelijk produceren is voorbij. Voor Nederland is snel de slag naar verduurzaming maken de oplossing.

Het is de wens van de maatschappij en de politiek. De ondernemers, het agrarisch bedrijfsleven en de georganiseerde landbouw moeten het uitvoeren.

In Nederland past geen grootschalige landbouw, is de conclusie die Bleker trekt op basis van de brede maatschappelijke discussie over de megastal. De veehouderij staat daarin centraal.

Het familiebedrijf moet zich kunnen ontwikkelen tot twee gezinsinkomens en daar ligt zo’n beetje de grens. Volksgezondheid, sociaal-economische effecten of ethiek gaan de groei van het veehouderijbedrijf in de toekomst begrenzen.

Het is makkelijk praten voor de overheid, omdat zij voor zichzelf alleen maar een faciliterende rol ziet. De gewenste verduurzaming laat het kabinet volledig over aan de sector zelf.

Het lijkt erop dat de agrarische ondernemer zich een nieuwe bedrijfsfilosofie eigen moet maken. Niet méér, maar beter, is het devies. De ondernemer kan het zelf niet oplossen, maar de ketenpartijen moeten gaan zorgen voor het doorberekenen van de extra kosten bij de consument.

Tussen wens en werkelijkheid zit een grote kloof. De economie kraakt Europees in al zijn voegen en de koopkracht van de consument daalt. Om dan de kosten van het Nederlandse product te laten stijgen is gedurfd, want de grenzen zijn open. Janneke Snijder (VVD) stelt terecht vast dat in de visie de markt centraler moet staan.

Het is een dilemma. De richting inspireert, maar de economie regeert.

In Sneek kregen deze week driehonderd melkveehouders een vergelijkbaar verhaal te horen. Het groeibeleid van de afgelopen decennia leidt tot megafinanciering en een grote kwetsbaarheid van de sector. Het is een doodlopende weg om daar op door te gaan.

En het LEI maakte deze week bekend niet meer te geloven in een tijdige oplossing van het mestprobleem. Het fosfaatoverschot begroot hij eind dit jaar op 12 tot 22 miljoen kilo en de voortgang in be- en verwerking gaat niet snel genoeg.

De conclusie van al deze signalen is duidelijk. Het moet anders, maar de duidelijkheid over hoe je dat als ondernemer doet ontbreekt. Nog geen oude schoenen weggooien voordat je meer zekerheid over de nieuwe krijgt.

Berend Santema, bsantema@ltonoord.nl