‘Kavelruil spil bij gebiedsproces’

Het begon met signalen waaruit bleek dat agrarisch ondernemers in het gebied Holten-Rijssen geïnteresseerd waren in grondruil. Aanleiding voor LTO Noord om bij de provincie Overijssel een subsidieverzoek in te dienen voor de financiering van een kavelruilproject. Na honorering van dat verzoek kon het project in 2021 van start.

De behoefte om grond te ruilen werd nog eens onderstreept tijdens een algemene informatiesessie en de daaropvolgende startbijeenkomst in het gebied. Het gaf de ingestelde Kavelruilcommissie voldoende vertrouwen om voortvarend aan de slag te gaan. De oorspronkelijke doelstelling om 100 hectare grond te ruilen werd al in het eerste jaar behaald.

‘En elders in het gebied bleken nog meer kansen te liggen’, vertelt kavelruilcoördinator Piet Dolman. Niet dat die direct verwezenlijkt konden worden. Dolman: ‘Bij kavelruil komt het aan op geduld. Soms moet je behoorlijk lang wachten op een ontbrekend puzzelstukje. Maar dat wachten loont. Uiteindelijk is er zelfs grond uitgeruild vanuit Deventer.’

Het project werd dit jaar afgesloten. Via vier afzonderlijke vrijwillige kavelruilen hebben 39 partijen van de 130 agrarische bedrijven in het plangebied deelgenomen. Het resultaat: een totale grondruil van 206 hectare.

Wens in vervulling

Het traject heeft voor een grote groep deelnemers geleid tot huiskavelvergroting en een concentratie van veldkavels. Ruben Klein Teeselink uit Holten is een van hen. ‘Er zijn boeren die hun huiskavel met meer dan 10 hectare zagen vergroten’, vertelt hij. ‘Voor ons lag dat anders’, gaat hij verder. ‘We hebben een op afstand liggende veldkavel van 5 hectare ingebracht. Daarvoor hebben we een aan onze huiskavel grenzend perceel van 2,25 hectare teruggekregen. Daarnaast hebben we er een veldkavel van 4,5 hectare bijgekregen en is een bestaande veldkavel met 1 hectare uitgebreid.’

Volgens Klein Teeselink was de ruil voldoende interessant om eraan mee te doen. ‘Zeker ook omdat daarmee een wens van ons in vervulling kon gaan: het weiden van onze koeien.’ Toevoegend: ‘We hebben nog steeds percelen die wat verder van huis liggen, maar de kavelruil was voor ons een prettig duwtje in de rug.’

Lees ook: ‘Bij kavelruil moet je elkaar ook iets gunnen’

Hoewel het geen hoofddoelstelling was, is tijdens de verkaveling ook een nieuw stukje natuur gecreëerd. Juist zo’n integrale herinrichtingsbenadering heeft de toekomst, stelt Dolman: ‘Er moet van alles gebeuren in het buitengebied. Daar kan kavelruil bij helpen, als spil om gebiedsprocessen op gang te brengen. In een kavelruilcommissie zitten alle betrokken partijen aan tafel. Als er dan voldoende wederzijds vertrouwen is, kun je slimme koppelingen maken. Een echte win-winsituatie dus.’

Met het onderlinge vertrouwen en de samenwerking zat het in het project Holten-Rijssen wel snor, aldus Dolman: ‘Met de teamspirit die ik ervaren heb, breng je élk kavelruilproject tot een goed einde.’