Grasrantsoen past dit jaar niet op een bierviltje

De eerste snede is goed gelukt. Onder zonnige omstandigheden kon deze op tijd worden ingekuild. Opvallend is het hoge suikergehalte van gemiddeld 161 gram per kilo droge stof. De kuilen zijn goed verteerbaar en bieden volop mogelijkheden om de melkproductie met eigen ruwvoer op peil te houden.

Toch zijn de verschillen in ruwvoervoorraad en kwaliteit groot. Zowel de graskuilen vanaf de tweede snede als de maiskuilen zijn niet overal even goed. Om tot een stabiel sterk winterrantsoen uit te komen, moeten melkveehouders keuzes maken in samenstelling, bijproducten en krachtvoer.

‘De kwaliteit van de voorjaarskuilen is dit jaar goed, de eerste snede is een echte suikerbom’, zegt Antoon Jacobs, productmanager ruwvoer bij Eurofins. Met een gemiddelde voedereenheid melk van 988 is de kwaliteit beter dan in andere jaren. De conservering is, mede door de hoeveelheid suikers, ook netjes verlopen. ‘De kwantiteit laat waarschijnlijk wel wat te wensen over. Veel boeren op droogtegevoelige grond hebben last gehad van de droge zomer.’

Voeradviseur Wilco Stolwijk van VIB Consulting ziet dat de kuilen met de eerste snede ook op een mooi drogestofgehalte van 40 procent zitten. ‘Goed voor de eiwitkwaliteit en -benutting. Volop energie, veel suiker en zeer smakelijk.’ Zijn klanten hebben gemiddeld 15 tot 16 procent eiwit in deze kuilen, met een goede verhouding tussen darmverteerbaar eiwit en onbestendig eiwitbalans.

Volgens Stolwijk lopen de kuilen van de tweede snede erg uiteen. De boeren die dit gras in de eerste week van juni hebben gemaaid, zien een kuil die vergelijkbaar is met de eerste snede. Vervolgens kwam er een week regen en kon een gedeelte van de veehouders pas halverwege juni de tweede ronde maaien. ‘Die graskwaliteit is minder. Er stond ineens een pak gras op, wat het grover maakt en minder melkdrijvend.’

Aan de andere kant moeten de boeren die vroeg de tweede snede hebben gemaaid waken voor een snelle verteerbaarheid, waarschuwt Stolwijk. ‘Dan moet je het durven om minder krachtvoer te voeren. Dat is prima mogelijk met deze kuilen en oplopende krachtvoerprijzen.’ Zijn advies voor degenen die halverwege juni hebben gemaaid, is om krachtvoer te geven dat op pensniveau veel vrijkomt, zoals tarwe.

Lees ook: Standaardwaarden ruwvoer schieten tekort

Na een droge periode, is het eind augustus veel gaan regenen. ‘Je zag het gras meteen reageren’, zegt Jacobs. De voedingsstoffen die nog in de bodem opgeslagen zaten, werden daardoor snel opgenomen door het gewas. ‘Je krijgt dan een inhaalslag, het eiwitgehalte steeg gigantisch.’ Dit zag hij sterk terug in de monsters. Waar half augustus nog 210 gram eiwit per kilo vers gras werd gemeten, steeg dit tot de derde week van september naar meer dan 250 gram.

Het najaarsgras is goed te benutten door de koeien te laten weiden of met stalvoeren, stelt Stolwijk. Als een veehouder het wel wil kuilen, raadt de voeradviseur aan om inkuilmiddel te gebruiken. ‘Je wil niet te veel schudden en een korte veldperiode, anders gaat voederwaarde verloren. Als je dan wel een goede conservering wil, kunnen inkuilmiddelen daar zeker bij helpen.’

Iets meer ruwe celstof

Bij de snelle voorjaarskuilen is het niet erg om mais te voeren met iets meer ruwe celstof. ‘Vooral onder de rivieren zit er wat meer ruwe celstof in de mais. Voor de vertering in de koe past dat wel goed bij de snelle voorjaarskuilen’, meldt Stolwijk.

Volgens de VIB Consulting-voeradviseur moeten veehouders mikken op ongeveer 38 tot 40 procent droge stof bij de mais, 50 procent kolf en 50 procent plant op drogestofniveau. Bij een natter product krijg je een minder goede conservering.

In tegenstelling tot de voorjaarskuilen, die door de vele suikers genoeg voeding bevatten voor bacteriën om de kuil goed te conserveren, ligt er nu in het najaar wel een uitdaging. ‘Als je een relatief nat product met weinig suiker en veel eiwit gaat inkuilen, kan dat voor een moeizame conservering zorgen’, geeft Jacobs aan.

Thema Voeren
Om te zorgen voor goede voeding voor mens en dier, is het de kunst om het rendement in het oog te houden. Automatisch voeren kan hieraan bijdragen, net als een goede voederwinning. Dat laatste kent dit jaar uitdagingen vanwege de droge zomer. In het thema Voeren van Nieuwe Oogst is verder aandacht voor het gezond en productief houden van runderen en legkippen, zodat de ondernemer plezierig werkt, zonder op eieren te hoeven lopen.

Volgens de ruwvoerspecialist is de hoeveelheid eiwit dat in het najaar in het gras zit een uitdagende factor. ‘Eiwit buffert de pH-daling. Ik snap wel dat boeren om die reden kiezen voor een inkuilmiddel.’

Als het aandeel van een snelle voorjaarskuil groot is in het rantsoen en de ruwvoeropname en pensvulling van de koeien wat tegenvalt, is het wijs om na te denken of het geheel niet te snel door de koe gaat. ‘Dan is het de vraag of je het aandurft om wat terug te gaan in krachtvoer’, aldus Stolwijk.

Hooi los aanbieden of Spaans stro aanvoeren is een alternatief, geeft Stolwijk aan. Voor volgend seizoen tipt hij: ‘Zorg dat je voor de langste dag het meeste van je wintervoorraad aan gras binnen hebt. Bemest goed voor de eerste sneden en haal daar massa en kwaliteit uit.’