Tarwemarkt loopt vooruit op graandeal Zwarte Zeegebied

De tarweprijs staat onder druk doordat de zorgen over de export vanuit het Zwarte Zeegebied zijn afgenomen. Het decembercontract voor tarwe op de Matif in Parijs daalde in september met 8 procent en zette daarmee vier weken van prijsverlies op rij neer. Ook op de CBOT in Chicago daalde het termijncontract met 10 procent in september.

Ondanks dit vertrouwen van de markt geven politici van zowel Rusland als Oekraïne aan dat een nieuwe graandeal nog zeker niet in zicht is. Daarnaast heeft de Oekraïense landbouwminister Taras Vysotsky de Europese Unie (EU) opgeroepen snel extra steun te verlenen voor de afvoer van Oekraïens graan. Zonder aanvullende steun dreigt dit jaar tot 35 miljoen ton graan geen afnemer te vinden.

Kleiner Oekraïens areaal

Oekraïense boeren kunnen hun tarwe moeilijk verkopen en krijgen daardoor onvoldoende inkomsten om de komende wintergewassen te zaaien. Als de huidige situatie tot het voorjaar aanhoudt, kan het ingezaaide areaal volgens Vysotsky met 35 tot 40 procent afnemen.

Oekraïne probeert landbouwproducten via spoorverbindingen, wegtransport en de Donau uit te voeren. Echter zorgen de alternatieve routes voor spanningen met buurlanden. In Roemenië neemt de druk toe doordat meer tarwe via de haven van Constan?a wordt afgevoerd. Roemeense boeren vragen de EU inmiddels eveneens om steun voor extra opslagcapaciteit.

Ondertussen zijn de tarweprijzen in zowel Rusland als Oekraïne fors gedaald door een ruim aanbod op de binnenlandse markt. Tarwe die oorspronkelijk voor export bestemd was, blijft door de exportproblemen in eigen land en vergroot daar het beschikbare aanbod.

Nederlandse beurzen reageren op de genoemde ontwikkelingen. Op Beurs Zuid piekte voertarwe begin september op 235 euro per ton. Sindsdien is die notering structureel gezakt naar gemiddeld 221 euro per ton.

Ook op de beurzen in Middenmeer en Emmeloord zijn de internationale ontwikkelingen duidelijk merkbaar. Omdat tarwe een wereldwijd verhandeld bulkproduct is, hebben prijsbewegingen op de Matif in Parijs volgens beide beurzen een grote invloed op de lokale prijsvorming. Ze geven aan dat de lokale markt momenteel enigszins onder druk staat voor wat betreft prijsvorming.

China koopt niets

Ondertussen zakte de Amerikaanse tarwemarkt eind september verder in nadat duidelijk werd dat de top tussen Trump en zijn Chinese ambtsgenoot Xi Jinping niet heeft geleid tot extra Chinese aankopen van tarwe.

Eerder werd in mei, tijdens de vorige top, werd nog door China beloofd om voor 17 miljard dollar aan landbouwproducten te kopen van de Verenigde Staten. Volgens marktkenners is daar vooralsnog weinig van terecht gekomen.

Verder speelt voor Amerikaans tarwe de valutamarkt een rol. In de maand september is de euro/dollar koers gedaald van 1,16 naar 1,14. Ook de dollar-index, een indexering van de dollar tegenover een mandje belangrijke wereldvaluta’s, is afgelopen maand gestegen met ruim 2 procent. De sterkere Amerikaanse dollar maakt de Noord-Amerikaanse granen internationaal minder aantrekkelijk. Op de Amerikaanse markt overheerst daarom een afwachtende stemming.

De export van Europese tarwe profiteert ondertussen van de sterkere dollar en de problemen in het Zwarte Zeegebied. Tot nu toe loopt de uitvoer van EU-tarwe ongeveer 2 procent voor op het tempo van seizoen 2025-2026. Ondanks neerwaartse bijstellingen van de productie in het jongste Wasde-rapport heeft de EU marktaandeel gewonnen.

Vooral in Noord-Afrika en het Midden-Oosten neemt de belangstelling voor Europese tarwe toe. Algerijnse aankopen zijn bijna verdrievoudigd en vertegenwoordigen inmiddels ongeveer 10 procent van de Europese export. Ook de uitvoer naar Nigeria en Saoedi-Arabië ligt met respectievelijk 128 procent en 32 procent duidelijk hoger dan een jaar geleden.

Vooruitblik

Voor het verdere verloop van de tarweprijzen wordt door marktkenners meermaals gewezen naar de ontwikkelingen in het Zwarte zeegebied. De internationale markt blijft nu nog in de veronderstelling dat het probleem in die regio wordt opgelost. De vraag blijft echter of deze veronderstelling blijft standhouden. Afgaande op de politieke signalen uit het gebied zelf is dit niet vanzelfsprekend.

Op basis van technische analyse kan worden gezegd dat de termijncontracten op zowel de CBOT als de Matif nog in een opwaartse beweging zitten. Zolang de Matif niet onder de 226 euro per ton komt, blijft voor de Europese tarwemarkt deze trend intact. Dat betekent dat een nieuwe ronde aan prijsstijgingen nog altijd tot de mogelijkheden behoort.

Verder komt binnenkort het Amerikaanse USDA-kwartaalrapport dat een nieuwe impuls kan geven aan de internationale termijnmarkt. Sommige marktbureaus schatten al lagere voorraden in voor verschillende productielanden. Mocht het kwartaalrapport dit beeld bevestigen dan kan dat een positief impuls zijn voor de tarweprijs.