Grote verdeeldheid over zachte of harde lijn in aanpak wolf

Begin juli diende staatsecretaris Silvio Erkens (LVVN) een algemene maatregel van bestuur (AMvB) in die direct meer mogelijkheden bood om wolven te bestrijden. Boeren mogen sindsdien zonder vergunning wolven verjagen met licht en geluid. Provincies kunnen een vergunning n afgeven om met rubberen- of paintball-kogels wolven af te schrikken.

Een deel van de Tweede Kamer had vooraf graag invloed gehad op de inhoud van de AMvB maar voor het zomerreces was een debat niet meer in te plannen. Bij een aantal Kamerleden is daar nog steeds chagrijn over, bleek dinsdagavond toen het onderwerp wolf eindelijk op de agenda van de Tweede Kamer stond.

Aanval was dieptepunt

Erkens wilde met een snelle invoering van het AMvB de provincies en gemeentes handelingsperspectief geven. Een aantal ernstige aanvallen baarden de staatssecretaris grote zorgen. Hij noemde de aanval op een kind op de Utrechtse Heuvelrug daarbij een dieptepunt. ‘De wolf is een prachtig dier, maar het aantal contacten tussen de mens en dit roofdier moet naar beneden.’

De maatregelen in de AMvB zijn vooral bedoeld om de wolf weer schuw te maken en de interactie met mensen te verminderen en ervoor te zorgen dat het dier zich vooral diep in de natuur gaat ophouden op afstand van de bewoonde wereld, legt Erkens uit.

De Kamer reageert sterk verdeeld op de aanpak in de AMvB. Op de linkervleugel klagen partijen als PvdD, SP en PRO dat er veel te veel de nadruk op afschot ligt. Veehouders zouden veel te weinig doen aan preventie tegen aanvallen op schapen en ander vee. Inez Kostic (PvdD) beweert dat boeren wolfwerende hekken weigeren te plaatsen omdat ze daarmee de komst van de wolf zouden faciliteren.

Niet vergoeden wolvenschade

Kostic bepleit ook het niet vergoeden van wolvenschade als preventieve maatregelen ontbreken. Zij baseert zich op onderzoek waaruit blijkt dat in 93 procent van de schademeldingen bij landbouwhuisdieren een preventief hek ontbreekt.

Vanuit het kabinet krijgt Erkens steun voor zijn koers. Al benadrukken D66 en CDA dat afschieten van wolven alleen de allerlaatste optie moet zijn. ‘De wolf stopt niet bij de landsgrenzen’, zegt D66-Kamerlid Marieke Vellinga-Beemsterboer. ‘We hebben anticiperend beleid nodig dat zorgt dat de wolf blijft waard ie hoort.’

Joris Lohman (CDA) wild dat er snel meer middelen beschikbaar komen voor de preventie van aanvallen op vee. Hij wil dat er ook serieus werk wordt gemaakt van het afschrikken van opdringerige wolven door middel van paintball-geweren. Hij ziet echter wel een zwak punt in deze aanpak in de AMvB. ‘Is er wel voldoende capaciteit in de provincies?’

Goede eerste stap

Voor een aantal partijen gaat Erkens met zijn AMvB niet ver genoeg. Caroline van der Plas (BBB), op wiens verzoek het debat plaatsvond, is er ‘nul ruimte’ voor wolven in Nederland. Erkens besluit noemt zij ‘een eerste goede stap om de wolven onder controle te houden.’

Net als VVD, Mona Keijzer, SGP, Groep Markuszower en JA21 pleit BBB voor nog ruimere mogelijkheden om in te grijpen in de wolvenpopulatie. Preventieve hekken werken volgens Van der Plas niet. Zij verwijst naar filmpjes die laten zien dat wolven deze moeiteloos weten te passeren of over te springen.

Keijzer wijst naar de kosten die gepaard gaan met een beleid gericht op preventie en afschrikken. ‘We moeten vaststellen hoeveel wolven we aankunnen en dat proactief beheren met afschot.’

SGP en JA21 hebben twijfels bij de uitvoerbaarheid van de AMvB. André Flach (SGP) wijst naar Duitsland waar de wolf in de jachtwet is opgenomen. Individuele identificatie van een probleemwolf, zoals hier, is daar niet nodig om tot afschot van een wolf over te gaan. Diederik Boomsma (JA21) zou graag zien dat ook boeren en terreinbeheerders wolven mogen verjagen met rubberen- of paintball-kogels. Dat is nu voor behouden aan speciaal getrainde expert.

Pleidooi voor anticonceptie

De PVV is in het wolvendebat een vreemde een in de bijt. Kamerlid Dion Graus van de partij vindt dat het dier hier thuishoort, maar zou hier zelf als wolf niet willen zijn. Hij steunt PvdD in het niet vergoeden van wolvenschade als er geen preventieve maatregelen zijn getroffen. ‘Geen bescherming, geen vergoeding’, zegt hij stellig. Anderzijds is de PVV’er een groot voorstander van een anticonceptievaccin om de wolvenpopulatie fors te reduceren. Hoe dat in de praktijk efficiënt en effectief kan worden toegediend, blijft onduidelijk.

Lees ook: 56 wolvenroedels ‘niet realistisch’, Kamer in debat over wolvenbeleid

Erkens ziet pas ruimte voor preventief beheer van de wolvenpopulatie zodra een gunstige staat van instandhouding van het roofdier – een voorwaarde in de Europese Vogel- en Habitatrichtlijn- is bereikt. Hij wil daarvoor onder meer samenwerken met Duitsland en Denemarken om dit in een gezamenlijke aanpak te bereiken. Het aandeel van Nederland daarin zou dan kleiner zijn dan het aantal wolven dat nu nodig is voor een aantoonbaar gezonde populatie.