Project BemestMenu wil mest beoordelen op bodemwaarde

Nieuws Melkvee Ilona Lesscher 13 jul 2026 om 13:14uur

Mest niet langer beoordelen op alleen stikstof, fosfaat en kalium, maar ook op de bijdrage aan bodemkwaliteit. Dat is het uitgangspunt van het nieuwe project BemestMenu van Agricycling, Mulder Agro, Hogeschool Van Hall Larenstein en de Friese Milieu Federatie.

BemestMenu bedrijft mest ook op basis van chemische, fysische en biologische kenmerken.

De aanleiding voor het project is de toenemende druk op de mestmarkt. Door veranderingen in het mestbeleid en de afnemende plaatsingsruimte krijgen veel veehouders te maken met oplopende afzetkosten. Tegelijkertijd investeren steeds meer akkerbouwers in bodemgezondheid, organischestofopbouw en een efficiënter gebruik van nutriënten.

Volgens de initiatiefnemers worden beschikbare meststromen nog onvoldoende benut, omdat mest in de praktijk vooral wordt gewaardeerd op volume en de gehalten stikstof, fosfaaten kalium. Daarmee blijft een belangrijk deel van de functionele waarde van mest onderbelicht.

Betere structuur

Binnen BemestMenu staat juist die bredere bodemwaarde centraal. Steeds meer boeren sturen bewust op bodemgezondheid, ruwvoerkwaliteit en gesloten kringlopen. Daardoor ontstaan meststromen die niet alleen nutriënten leveren, maar ook bijdragen aan een betere bodemstructuur, meer organische stof, een groter waterbergend vermogen en een actiever bodemleven.

Om vraag en aanbod beter op elkaar af te stemmen, ontwikkelen de projectpartners een digitaal platform waarin mest en organische reststromen worden beschreven op basis van chemische, fysische en biologische kenmerken. Gebruikers kunnen daarmee gerichter zoeken naar meststromen die aansluiten bij hun bodemtype, bouwplan en bedrijfsdoelen.

De initiatiefnemers vergelijken het platform met een menukaart. Niet iedere bodem vraagt immers om dezelfde mest en niet iedere meststroom levert dezelfde bijdrage aan bodemontwikkeling.

Praktijkpilots

Naast de ontwikkeling van het platform werkt BemestMenu aan kwaliteitsborging en labeling van meststromen. Ook worden praktijkpilots uitgevoerd bij melkveehouders en akkerbouwers om te onderzoeken hoe kwaliteitsgestuurde bemesting kan bijdragen aan betere bodemprestaties en een efficiënter gebruik van nutriënten.

BemestMenu loopt tot eind 2028. In die periode werken de projectpartners samen met boeren aan een systeem waarin bodemkwaliteit, mestkwaliteit en regionale samenwerking de basis vormen voor een toekomstbestendige landbouw.