Hitte en zonnebrand kosten uien kwaliteit en opbrengst

Op percelen waar het loof eerder door hagel beschadigd raakte, kon de hitte van vorige week extra hard toeslaan. ‘Daar is op plekken zonnebrand in gekomen. Zelfs ook bij uien die nog in de grond zitten’, zegt De Nijs. Volgens hem is zonnebrand uitzonderlijk bij uien die nog niet zijn gerooid. ‘Dat had ik zelf nooit gezien.’

Hij benadrukt dat het niet om grote aantallen gaat, maar zwaar getroffen partijen zijn in de huidige markt moeilijk kwijt te raken. Bij lichte aantasting kunnen de uien nog richting de industrie, maar als zonnebrand tot de vierde of vijfde rok gaat, lukt dat ook niet meer. De teeltspecialist zegt dat vooral vers gerooide uien kwetsbaar zijn bij extreme hitte. ‘Uien die al langer op zwad liggen en zijn afgehard, verbranden normaal gesproken minder snel.’

Vaste grens lastig aan te geven

Een vaste grens voor zonnebrand is volgens De Nijs lastig te geven. Het risico hangt af van zonintensiteit, wind, grondsoort en de tijd dat uien op het zwad liggen. ‘Wisten we maar dat ze bijvoorbeeld boven een temperatuur van 30 graden verbranden. Zo simpel is het niet.’

Bij windstil weer kan de interne temperatuur in de ui sterk oplopen. ‘Als een ui 55 graden wordt, dan verbrandt hij’, weet de teeltspecialist. ‘Op zandgrond is het risico groter dan op klei, doordat zand meer warmte weerkaatst.’

Lees ook: Snel laden behoedt Zeeuwse uien voor zonnebrand

Een medewerker van een uienexporteur, die liever anoniem blijft, wijst telers erop de uv-straling en zonnekracht te controleren voor het rooien. ‘Bij een zonkracht van 7 kun je nog oogsten, maar vanaf zonkracht 8 wordt het link.’ Daarnaast is zijn advies om te proberen te voorkomen dat uien onder deze omstandigheden op zwad liggen.

Over de handel in de uien van de nieuwe oogst meldt De Nijs dat deze nu op gang begint te komen. Daarbij geeft het lage prijsniveau exportkansen. ‘Dat moet ook wel, want er staat in Nederland een flink areaal plantuien.’ Volgens cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek beslaat het areaal dit jaar 7.000 hectare. Die oppervlakte was niet eerder zo groot.

De afzet van uien van oogst 2025 zit er volgens De Nijs grotendeels op. ‘De mooiste partijen zijn opgeruimd. Wat overblijft, geeft twijfels. Sorteerders krijgen ze niet meer goed in de zak.’ Voor wat betreft de zaaiuien duurt het nog even voordat er volume beschikbaar is.

10 euro per 100 kilo

PPA verwacht de eerste vroege zaauien in de tweede week van augustus, de massa volgt pas in de tweede helft van augustus. Volgens De Nijs ligt de prijs voor plantuien nu rond 10 euro per 100 kilo, terwijl de kostprijs in het vroege segment wel richting 20 euro per 100 kilo gaat. ‘Dat is voor telers niet leuk. Toch nemen ze sneller afscheid van de uien dan eerder, omdat ze het in ieder geval kwijt kunnen. Het vertrouwen in de markt moet terugkomen bij ondernemers’, legt de teeltspecialist uit.

Hij hoopt dat door de lage baalprijzen de export de komende weken wat begint aan te trekken. ‘Dan kunnen de prijzen ook weer wat naar boven. De uien zullen niet zomaar 20 euro per 100 kilo gaan opbrengen, maar ik zie het ook niet helemaal foutgaan.’

Overigens heeft de extreme hitte van vorige week de opbrengstverwachting wel gedrukt. In het zuidwesten kostte de warme week volgens De Nijs zomaar 10 ton per hectare. ‘Eerst leek het een topoogst te worden, nu is het een normale oogst. Ook hagel en noodweer hebben lokaal flink schade aangericht.’