Erkens wil einde maken aan postcodebeleid bij gewasbescherming

Erkens legde maandag samen met Gert-Jan Segers, voorzitter van het Convenant Gewasbescherming, een werkbezoek af aan lelietelers en akkerbouwers in Drenthe. Aan het gesprek deden ook burgerinitiatieven als Meten=Weten en AARDige Buren mee.

In Drenthe is de discussie over gewasbescherming in vooral de lelieteelt ontbrand in een gepolariseerd maatschappelijk debat. Gemeenten nemen daardoor vaker zelf initiatieven om het bespuiten van gewassen aan banden te leggen. Dit tegen de zin van telers en landbouworganisaties die vrezen dat dit postcodebeleid de landelijke norm wordt.

Voorbode voor Nederland

‘De discussie in Drenthe over gewasbescherming is een voorbode voor heel Nederland’, zegt Erkens na een demonstraties van spotsprayers, veldrobots en een precisie-eg. Om die reden vindt hij dat het Rijk weer de regie moet nemen en een landelijk kader moet formuleren met voorwaarden voor de toepassing van gewasbescherming.

Momenteel worden in gemeenten de nieuwe colleges van burgemeester en wethouders gevormd. De staatssecretaris heeft hen opgeroepen te wachten met het maken van afspraken over het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen tot dat er landelijke afspraken zijn gemaakt in het convenant.

‘Lokale overheden en provincies hebben ook handvatten nodig die duidelijkheid geven. Dus van alle kanten wordt gezegd dat we af moeten van het postcodebeleid, van die enorme versnippering’, zegt Erkens.

Enorme afname

Het werkbezoek leverde voor de staatssecretaris en convenantvoorzitter Segers nuttige inzichten op. Niet alleen de nieuwe spuitechnieken die op de centimeter nauwkeurig onkruid bestrijden hebben veel potentie om de hoeveelheid toegepaste middelen te beperken. Ook een project als De Drentse Lelie, waarin telers elkaar prestaties benchmarken en kennis delen, toont een enorme afname van het aantal gebruikte kilo’s gewasbescherming.

Daarnaast kunnen ook de grote afnemende horeca- en retailpartijen in de keten hun steentje bijdragen. Door bijvoorbeeld over te stappen op aardappelrassen die weerbaarder zijn, bepleit directeur André Hoogendijk van BO Akkerbouw. Dat een kwart van alle in Nederland gebruikte middelen gericht zijn op het bestrijden van schimmelziekte phytophthora, zorgt bij de politieke toehoorders voor verbazing.

‘Dat is het grootste vraagstuk’, legt Hoogendijk uit. ‘Daar kunnen we een klap maken. Terug naar nul is lastig, maar van vijf keer naar één keer spuiten betekent wel een flinke vermindering.’

Pleidooi langjarige onderzoek

Een ander pleidooi komt van akkerbouwer Erik Emmens uit het Drentse Zeijen die zou willen zien dat de overheid financiële bijdraagt aan langjarig praktijkonderzoek. Dit is onder meer nodig om weerbare rassen te ontwikkelen. Het blijft nu te vaak beperkt tot kleinschalige proeven op de bedrijven zelf. ‘Goed onderbouwd onderzoek is noodzakelijk. De boer kan die last en het risico niet zelf dragen’, zegt Emmens.

Erkens kan de in Drenthe opgedane inzichten al snel inbrengen in de Haagse discussie over gewasbescherming. Het onderwerp wordt donderdag 11 juni behandeld in een debat met de Tweede Kamer.

Het debat over gewasbescherming begint donderdag om 14.15 uur en is hier live te volgen.