Bodemscan moet effect kruidenrijk grasland zichtbaar maken

De afgelopen twee jaar zijn metingen verricht in twee watergangen op het bedrijf van Hof in het Friese Oldeberkoop. De uitkomst: het stikstof- en fosforgehalte in het slootwater is laag, zelfs lager dan in de Tjonger (KRW-water) waar deze watergangen op uitkomen. Dat is mooi, maar het betekent ook: nog langer meten gaat waarschijnlijk weinig nieuws opleveren.

Als Deltaplan Agrarisch Waterbeheer (DAW) Demobedrijf zoekt Hof daarom naar een volgende stap: storende lagen. Die kunnen in een perceel leiden tot meer afspoeling van meststoffen naar de sloot. Zeker bij heftige buien die vaker voorkomen. Hof wil weten wat de invloed is van kruidenrijke en niet-kruidenrijke percelen.

Bij een extreme bui kan in korte tijd zoveel water vallen dat een perceel het niet meer aankan. Dan ontstaat plasvorming of afspoeling richting de sloot. En met dat water komen ook stikstof en fosfor mee. ‘Terwijl ik die nutriënten juist voor mijn gewas beschikbaar wil houden’, stelt Hof.

De Friese melkveehouder denkt dat kruidenrijk grasland bijdraagt aan meer opslagcapaciteit voor water in de bodem. Het gewas wortelt dieper en breder en verkleint storende lagen in de bodem, redeneert hij.

Inzicht in verschillen

Een bodemscan kan storende lagen in de bodem inzichtelijk maken. Dat zijn vaak precies de plekken waar in natte jaren sporen zijn te zien of waar het gewas in droge jaren niet goed groeit. De scan helpt Hof die verschillen in kaart te brengen, in plaats van dat de ondernemer dit op gevoel alleen moet doen.

De scan wordt uitgevoerd op een perceel waar zowel gras als een kruidenrijk mengsel wordt ingezaaid. Er stonden eerder mais en aardappelen. Dit jaar wordt de opbrengst op beide delen van het perceel gemeten. Later wordt met een tweede scan de bodemgesteldheid opnieuw gemeten.

Hof wil een aantal zaken weten: hebben kruidenrijke percelen minder last van storende lagen? Is de doorworteling, en daarmee de doorlaatbaarheid, anders? En zie je dat terug op de plekken die in de praktijk ‘altijd nat’ zijn of juist snel droogstaan?

Perceelkaarten

Naast de geleidbaarheid van de bodem brengt de Veris-scanner ook de verschillen van de organische stof en zuurgraad binnen het perceel in kaart. De verzamelde data worden verwerkt tot perceelkaarten.

Met die kaarten kan Hof, indien nodig, passende maatregelen nemen. Bijvoorbeeld de berijding aanpassen, bodem verbeteren met organische stof, plaatsspecifieke bekalking toepassen of de bodem bewerken op plekken waar het echt nodig is. Hof: ‘Het doel is een gezondere bodem die nutriënten en vocht vasthoudt voor het gewas.’