'Biologische verzuring van mest kansrijk, maar niet zonder risico'

Dat blijkt uit een studie van de Commissie van Deskundigen Meststoffenwet (CDM) in opdracht van het ministerie van Het Ministerie van Landbouw, Voedselvoorziening en Natuur (LVVN). Voor landbouwminister Jaimi van Essen is deze rapportage (van eind vorig jaar) aanleiding voor meer onderzoek, zo meldt hij woensdag in een brief aan de Tweede Kamer.

CDM verwijst naar diverse studies die laten zien dat de methaanemissie door aanzuren van mest met zuur tot wel 90 procent kan dalen. Er is minder onderzoek uitgevoerd naar emissiereducties bij biologische verzuring van drijfmest.

Ontploffingsgevaar

Het is wel van groot belang dat de drijfmest homogeen wordt verzuurd, zo schrijft CDM. Indien de pH onvoldoende laag is, of indien er in de mestkelder plekken zijn waar de pH onvoldoende laag is, ontstaan condities die gunstig zijn voor methaanvorming. In dat geval kan er juist meer methaanvorming ontstaan omdat organische zuren snel worden omgezet naar methaan. In een slecht geventileerde of dichte kelder kan dit leiden tot meer methaanemissie, zichtbaar als schuimvorming, dat onder specifieke omstandigheden kan leiden tot ontploffingsgevaar.

Er wordt verwacht dat de productie van biogas bij vergisting toeneemt door biologisch verzuren. Dat komt ten eerste omdat er afbreekbare organische stof via substraat wordt toegediend en ten tweede omdat er meer afbreekbare organische stof aanwezig is in mest uit de opslag indien deze biologisch verzuurd is. In de vergister is de pH-waarde hoger, waardoor methaanvormende bacteriën goed gedijen. Door continu een beperkte hoeveelheid verzuurde mest bij te mengen aan de vergister, blijft de pH in de inhoud van de vergister voldoende hoog.

Suikerrijke reststoffen

Voor biologische verzuring worden bij voorkeur suikerrijke reststoffen zoals melasse, citrusmelasse, appelpulp, fruitpulp en wei gedoseerd. Ook zetmeel wordt makkelijk omgezet naar melkzuur. CDM schrijft dat het mogelijk is om andere reststromen met complexere koolhydraten te doseren, maar de verzuring zal dan trager verlopen. Reststoffen met een hoog aandeel eiwit of vet (zoals glycerine) zijn niet of minder geschikt voor biologische verzuring. Gewasresten zoals mais of silphie zouden in theorie ook gebruikt kunnen worden.

Veel reststoffen uit de agro-food industrie zijn als meststof of als co-vergistingsmateriaal toegelaten (vermeld in bijlage Aa van de uitvoeringsregeling Meststoffenwet). Sommige reststoffen kunnen hoge gehalten aan kalium, natrium, zwavel of chloor bevatten. Bij toepassing van deze reststoffen voor biologische verzuring kan de zoutlast per ton mest zeer hoog zijn, wat een aangepaste dosering - onder de stikstof- en fosfaatgebruiksnormen – vergt om negatieve effecten te voorkomen.

Giftig

Hoge zwavelgehalten in reststoffen kunnen leiden tot een toename van H2S-concentraties. Hoge H2S-concentraties kunnen leiden tot minder biogasproductie en corrosie en daarnaast is H2S giftig voor mensen. CDM stelt dat een veehouder op voorhand rekening moet houden met de aanvoer van mineralen en zouten via stoffen voor biologisch verzuren van mest.

Het feit dat een stof vermeld is in de bijlage van de uitvoeringsregeling Meststoffenwet, en daarmee als covergistingsmateriaal mag dienen, biedt volgens CDM onvoldoende zekerheid over de veiligheid van de stof bij gebruik voor biologische verzuring. Het opnemen van geschikte stoffen voor biologische verzuring in de Meststoffenregeling vereist een zorgvuldige beoordeling van hun werking, samenstelling en risico’s.

Landbouwminister Jaimi van Essen heeft het CDM gevraagd hierover aanvullend advies uit te brengen. Daarbij heeft hij ook gevraagd om te kijken naar andere mestadditieven. Op basis van deze rapporten beoordeelt Van Essen of en hoe aanpassing van de meststoffenregelgeving aan de orde is.