Veehouder kan blijven boeren met Lely Sphere

'We zijn niet naar de provincie gegaan met een vergunningsaanvraag voor vijftig koeien meer. We zijn vanuit onze visie samen gaan kijken naar wat mogelijk is. Dat hebben we gevonden in de Lely Sphere', vertelt Van Middendorp nuchter. Hoewel de vergunning onherroepelijk is, staat het systeem logischerwijs niet meteen op het bedrijf. 'Vergunningen komen voor de uitvoering. Nu is het alleen nog een plan', benadrukt de melkveehouder.

De verlening van de vergunning door provincie Gelderland kwam voor Van Middendorp niet helemaal uit de lucht vallen. Het was een lang proces. 'Vanuit de Pilot Ondernemingsplan Gelderse Vallei kwamen wij in contact met mensen die namens overheidsorganen zijn aangesloten bij dit project. Daar zijn we eerst mee gaan praten om te kijken of de visie die wij hadden werkelijkheid zou kunnen worden.'

Vervolgens heeft Van Middendorp een fanatieke adviseur uitgezocht die 'het onderste uit de kan wil halen' om een vergunningsaanvraag in te dienen.

Aantal dierplaatsen

De melkveehouder had al een natuurvergunning en voor de nieuwe vergunning heeft hij er bewust voor gekozen dat niet werd gevraagd om meer dierplaatsen. 'Dat heeft geholpen en er verandert eigenlijk niets op het bedrijf. Behalve dat er een innovatie komt te staan om emissies verder te reduceren.'

Nadat een expertcommissie van de provincie zich heeft gebogen over de aanvraag en deze goedkeurde, was het nog afwachten of er bezwaar zou worden gemaakt. 'Dat was wel even spannend, maar nu zijn alle puzzelstukjes op hun plaats gevallen. De provincie heeft het advies van de expertcommissie overgenomen en de vergunning verleend', vertelt Van Middendorp.

Producent Lely moest hiervoor wel eerst een model voor een zogeheten Passende Beoordeling ontwikkelen. Dat kwam er in afstemming met het landbouwministerie en een aantal provincies, waaronder Gelderland. In deze modelaanvraag kunnen ook bedrijfsspecifieke maatregelen worden opgenomen, bijvoorbeeld op het gebied van beweiding of ureumgehalte. Het model draagt bij aan de juridische borging van de toegepaste technieken en past in een systeem van doelsturing.

Provincie Gelderland heeft het model nu als eerste provincie in Nederland gebruikt voor een vergunningaanvraag. Door de Passende Beoordeling van de Lely Sphere kan de vergunningverlening volgens Lely ook in andere provincies van het slot af.

Van Middendorp werkt al jarenlang met managementmaatregelen aan emissiereductie. 'Ik voer vers gras en probeer al het eiwit zo goed mogelijk te benutten. Als ik nog meer maatregelen neem, kan ik wel 30 procent reductie halen', verwacht hij. Maar deze reductie is volgens hem nog niet goed geborgd om toekomstbestendig te worden. Hij is verder gaan kijken naar technische ontwikkelingen om de stikstofkringloop zo goed mogelijk te sluiten.

Piekbelasting

'Op de lijst van de Subsidie voor investeringen in verduurzaming voor veehouderijlocaties met piekbelasting stond de Lely Sphere als enige toegelaten systeem voor subsidie', zegt Van Middendorp. Die subsidie is voorlopig verleend, maar het geld wordt pas overgemaakt als de vergunning voor het plaatsen binnen is. Dat is het punt waar de ondernemer nu staat. 'Ik moet nog een paar vinkjes zetten voor we met de uitvoering kunnen beginnen.'

De Gelderse veehouder ziet kansen in efficiënter eiwitgebruik. 'Dat heeft te maken met eiwitaanvoer en mestoverschot dat moet worden afgevoerd', licht hij toe. De proef van Lely om urine uit de Sphere als renure erkend te krijgen, volgt hij met interesse. 'Als dat lukt, zou dat het stikstofoverschot op ons bedrijf oplossen.'

Sowieso is het voor de veehouder een combinatie van factoren die nu samenkomen. 'Tot nog toe ga ik altijd met een shovel een paar keer per dag over de roosters om ze schoon te houden. Bij de installatie van de Sphere hoort ook een mestrobot. Dat komt de klauwgezondheid ten goede en maakt dat we schoner kunnen werken', vertelt hij enthousiast.

Deze techniek geeft de ondernemer ontwikkelruimte. 'Ik hoef niet groter te worden. Ik ben mij bewust van het gebied waarin ik onderneem en dan maak je andere keuzes dan collega's elders. Met de Lely Sphere ga ik efficiënter om met de stikstof op mijn bedrijf. Of we er financieel ook beter van worden, dat zal de tijd moeten uitwijzen.'

Van Middendorp spoort collega-boeren aan om een eigen route te kiezen. 'Je moet nu niet bij de pakken gaan neerzitten, maar zelf de regie houden. Dat is ingewikkeld, maar door samen te werken is veel mogelijk. Dat blijkt nu ook.' Als het meezit, denkt de ondernemer het innovatieve systeem in de zomer op zijn bedrijf te verwelkomen.