Kamer bezorgd over naleving voorschriften door snijbloementelers: 'Shockerend'

De Kamerleden verwezen naar een recent onderzoek van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). Daarin zijn 43 overtredingen vastgesteld bij 71 bedrijven die zijn gecontroleerd in 2024 en 2025. D66-Kamerlid Anne-Marijke Podt noemt de situatie 'onverantwoord naar consumenten, medewerkers en bloemisten'. Laura Bromet (GroenLinks-PvdA) vindt het aantal gevallen waarin de regels niet zijn nageleefd (40 procent) 'shockerend'.

Demissionair landbouwminister Femke Wiersma is het ermee eens dat dit percentage zorgwekkend is. Ze wijst op verschillende maatregelen die worden genomen. 'De NVWA gaat stappen zetten om de naleving in deze sectoren te verhogen. Een onderdeel daarvan is bijvoorbeeld het zwaarder sanctioneren van overtredingen, zeker ook bij bedrijven die herhaaldelijk de fout ingaan, om te kijken of ze daar iets in het sanctieregime kunnen doen.'

De minister verdedigde de sector door te stellen dat overtredingen soms ook administratieve fouten of het gebruik van een verkeerde spuitkop betreffen. De cijfers betekenen niet dat de hele sector 'er een potje van maakt'. Ook gaf ze aan dat verdere uitwerking van het beleid wordt overgelaten aan haar opvolger.

Verder wijst de minister erop dat wordt gewerkt aan een 'benchmarksysteem' om meer inzicht te krijgen in het gebruik van middelen op bedrijfs- of perceelsniveau. Wiersma kan zich daarnaast voorstellen dat er, naar voorbeeld van de diergeneeskunde, een systeem komt voor de 'registratie van middelen' waarbij de eindgebruiker verantwoording aflegt over de toegepaste middelen.

Import snijbloemen

De Kamerleden maken zich ook zorgen over residuen op geïmporteerde sierteeltproducten. Zij verwijzen daarbij naar een adviesrapport uit waaruit blijkt dat geïmporteerde snijbloemen van buiten de EU vaak te veel bestrijdingsmiddelen bevatten. Soms gaat het zelfs over middelen die hier verboden zijn. Caroline van der Plas (BBB) wees op de problemen bij de import van buiten de EU. Daarbij staat de poort volgens haar 'wagenwijd open' voor producten die niet aan Nederlandse standaarden voldoen, terwijl er onvoldoende controlecapaciteit is.

Wiersma stelt dat het beleid er in algemene zin op is gericht dat voedingsmiddelen en sierteeltproducten onder dezelfde productiestandaarden worden geproduceerd als in Nederland of in Europa. 'In Nederland kennen wij zeer hoge productiestandaarden. In sommige gevallen, bijvoorbeeld in de dierhouderij, gaan we zelfs verder dan de Europese richtlijnen ons verplichten. De inzet is er altijd op gericht dat we hier niet importeren wat we hier niet mogen produceren. Dat geldt ook op dit punt.'

Verplicht alternatief

Eerder had Wiersma in een Kamerbrief al een update gegeven van de laatste stand van zaken op het gebied van gewasbescherming. Zo meldde ze dat de Raad van State het voorstel waarmee het toepassen van alternatieven voor gewasbeschermingsmiddelen verplicht wordt, heeft afgeraden. Hier wordt al enige tijd aan gewerkt. De raad adviseert het voorstel te wijzigen.

Allereerst vindt de Raad van State dat onvoldoende is onderbouwd hoe de voorgestelde verplichting kan bijdragen aan de doelstelling om alternatieven te bevorderen, zoals opgenomen in de Europese Richtlijn duurzaam gebruik. Uit de toelichting blijkt namelijk niet onder welke omstandigheden uitsluitend niet-chemische alternatieven adequate bescherming bieden tegen ziekten, plagen en onkruiden. Daarmee is nog niet bekend in hoeverre de grondslag in de praktijk kan worden toegepast.

Verder wijst de raad erop dat op basis van het ontwerpbesluit niet kan worden vastgesteld voor wie de verplichting tot het gebruik van alternatieven geldt en voor welke toepassingen en teelten. Dit zijn belangrijke elementen die in een algemene maatregel van bestuur moeten worden vastgelegd. Voor zover nader onderzoek nodig is, moet dit voor het vaststellen van het ontwerpbesluit worden uitgevoerd. 'Op die manier kunnen de belangrijke elementen van een verplichte alternatieve methode op het juiste regelgevingsniveau worden geregeld', stelt de raad.

Informatiepunt gewasbescherming

Het ministerie van LVVN heeft gekeken naar een 'passend en haalbaar' informatiepunt voor omwonenden van agrarische percelen waarop gewasbeschermingsmiddelen worden toegepast. Daarvoor zijn gesprekken gevoerd met diverse partijen, zoals de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG), NVWA, enkele GGD's en het Ctgb. Daarop is besloten een periodiek structureel overleg in te richten, waarin partijen elk kwartaal actuele ontwikkelingen en gezamenlijke vragen van omwonenden kunnen bespreken.

Verder is gebleken dat er behoefte bestaat aan een helder overzicht van de rollen en verantwoordelijkheden van alle betrokken partijen, zodat omwonenden duidelijkheid hebben over bij wie zij met hun vragen terechtkunnen. Dit overzicht wordt begin 2026 beschikbaar gesteld op de website van de Rijksoverheid.