Ruim baan voor groene revolutie in de Europese Unie

'Maximaal drie tot vier jaar moet de toelating voor groene gewasbeschermingsmiddelen in beslag nemen. Ook in Europa', vindt voorzitter Karel Bolckmans van de International Biocontrol Manufacturers Association (IBMA). De belangenorganisatie voor producenten van groene middelen hield recent een webinar om een toelichting te geven op de impact van het Omnibus-voorstel van de Europese Commissie.

Bolckmans is vooral positief over het voorgenomen besluit. Hij laat op een wereldkaart zien dat de registraties van groene gewasbeschermingsmiddelen en biociden overal ter wereld één tot hooguit vier jaar duren. 'In de Europese Unie is dat zeven tot tien jaar. Hierdoor lopen wij enorm achter in de transitie van chemische middelen naar groene oplossingen.'

De voorgestelde wijzigingen van de Europese gewasbeschermingsverordening 1107/2009 zijn bedoeld om toelatingsprocedures te vereenvoudigen en te versnellen, met specifieke aandacht voor biologische en laag-risicomiddelen. De plannen van de commissie moeten nog voor behandeling naar het Europees Parlement en de Raad van Europese ministers. Het besluitvormingsproces kan zodoende nog enige tijd in beslag nemen.

In de verordening wordt een algemene definitie opgenomen van werkzame stoffen voor biologische gewasbescherming. Verder stelt de Europese Commissie voor om bij toelatingsprocedures prioriteit te geven aan biologische middelen en mogen lidstaten voorlopige toelatingen verstrekken aan middelen met nieuwe biologische werkzame stoffen.

Ook wordt afgesproken om meer mensen beschikbaar te stellen voor de beoordeling van groene gewasbeschermingsmiddelen. Dit moet de capaciteit van de Europese autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) vergroten, maar heeft ook betrekking op de toelatingsautoriteiten in de afzonderlijke lidstaten.

Verlengingen

Verder komt er één Europese zone waarop de toelating van laag-risico-middelen van toepassing is. Tot slot worden voor zowel biologische als chemische gewasbeschermingsmiddelen onbeperkte toelatingsperioden ingesteld. Daarmee komt er een eind aan verlengingsprocedures. Deze laatste aanpassing geldt niet voor middelen in de hoogste risicogroepen die op de nominatie staan om te worden uitgefaseerd.

Brancheorganisatie Artemis noemt het Omnibus-voorstel een mijlpaal en erkenning voor biologische gewasbescherming. Directeur Helma Verberkt vindt dat de inzet van de Nederlandse koepelorganisatie voor producenten van biologische middelen hiermee is beloond.

Verbekt: 'Met dit voorstel komt het perspectief voor groene middelen op snellere markttoegang dichterbij, binnen de bestaande veiligheidskaders. Dat helpt boeren en tuinders om hun ambities voor verdere verduurzaming te realiseren.'

De versnelde toelating van groene middelen is goed nieuws, stelt ook Ron Mulders, domeinhouder Plant bij LTO Nederland. Hij verwacht dat groene middelen met een duidelijke definitie en prioriteit sneller voor de praktijk beschikbaar komen. Mulders benadrukt dat het voorstel voldoende maatregelen bevat om de grondigheid van de risicobeoordeling te waarborgen.

Concurrentiepositie

Glastuinbouw Nederland ziet voordelen voor de concurrentiepositie van Europese tuinders. Voorzitter Adri Bom-Lemstra van de brancheorganisatie noemt de versnelde toelating van groene en innovatieve middelen broodnodig.

'Door een tekort aan middelen wordt rendabel telen in Europa steeds lastiger. Met de nieuwe wetsvoorstellen wil de Europese Commissie dat terecht corrigeren. Eindelijk durft Brussel hiermee ruim baan te maken voor wat je een groene revolutie in de tuinbouwsector kunt noemen', stelt Bom-Lemstra.

Naast biocontrol wijst Glastuinbouw Nederland ook op het belang van de verbeterde toelating van biociden, iets wat ook in het voorstel is meegenomen. Glastuinders gebruiken die voor het reinigen van irrigatieleidingen, kassen en gereedschap.

Sinds 2010 hebben biociden ook een officiële toelating nodig en is sprake van een achterstand in de beoordeling van de middelen. Bom-Lemstra: 'Basisproducten voor hygiëne dreigen weg te vallen. Onze sector wacht op snelle beoordeling van werkbare toepassingen.'

Volgens CropLife NL, de belangenbehartiger voor de Nederlandse agrochemie, helpt een werkbaar toelatingsbeleid de gewasbeschermingsindustrie om verder te innoveren. Volgens directeur verduurzaming Eric Kiers is het met het wegvallen van steeds meer middelen een grote uitdaging om gewassen gezond, en dus opbrengsten op peil, te houden.

Kiers: 'Met het Omnibus-voorstel komt daar verandering in. Het stelt boeren en tuinders in staat om hun gewassen effectief te beschermen en ervoor te zorgen dat producten van eigen bodem beschikbaar en betaalbaar blijven.'