Venezuela: markten positief, NAVO onrustig?

Op de oliemarkt was de reactie verrassend ingetogen. Venezuela heeft veel olie, maar een lage olieproductie. Bovendien zou het conflict ook kunnen leiden tot minder olie-export door Venezuela. De olieprijs zakte kortstondig onder de 60 dollar, maar steeg uiteindelijk licht met 1,66 procent naar 61,76 dollar voor een vat Brent.

De toonaangevende beurzen in de VS sloten de handelsdag positief af met in het oog springende koerswinsten voor oliemaatschappijen. Zo gingen ExxonMobil, ConocoPhillips en Chevron hard omhoog. Beleggers anticiperen op een terugkeer van de bedrijven in het land met de grootste oliereserves ter wereld. Van deze drie is alleen Chevron nu actief in Venezuela.

Sceptisch

Experts zijn sceptisch omdat de olie in de Venezolaanse grond dikker is dan olie in bijvoorbeeld de Noordzee en andere plekken. Dit maakt het verwerken van de olie duurder en ingewikkelder. Daar komt bij dat de huidige olie-infrastructuur er slecht aan toe is en volledig opgebouwd moet worden, wat grote investeringen vergt van de oliemaatschappijen.

Dit maakt dat experts denken dat oliemaatschappijen niet zomaar gaan investeren in een toch al instabiel land. Het zal namelijk niet de eerste keer zijn voor oliemaatschappijen dat hun investeringen worden genationaliseerd in het land waar ze actief zijn zonder volledig gecompenseerd te worden. Het is daarom ook een zaak van de lange adem waarbij oliebedrijven waarschijnlijk garanties willen vanuit de Amerikaanse overheid.

Er was misschien geen paniek, toch waren veilige havens in trek maandag. De dollar steeg naar de hoogste koers in vier weken, al viel de munt later ook weer wat terug. Dit was terug te zien in de euro-dollarkoers waarin de euro eerst een stuk goedkoper werd, maar uiteindelijk de dag afsloot met een lichte stijging van de waarde van de euro ten opzichte van de dollar.

Andere markten

De goudprijs steeg met 2,6 procent naar 4.443 dollar voor een troyounce. Zilver kwam bijna 6 procent hoger uit tot boven de 77 dollar. Vooral Europese defensiebedrijven deden het goed. Zo stegen de aandelen van Rheinmetall 8,9 procent en Hensoldt met 8,4 procent. De winsten waren niet verrassend. Aandelen in de sector komen vaker hoger uit als er sprake is van geopolitieke onrust. Ook Renk, Saab en Leonardo wonnen behoorlijk.

Nu de Amerikaanse president Donald Trump in een overwinningsroes lijkt te verkeren, maakt hij gelijk gebruik van de situatie om ook andere landen onder druk te zetten. Zo werden Colombia, Cuba, Mexico en Groenland genoemd als landen waar de VS vastberaden is ofwel de koers van diens overheid te veranderen ofwel potentieel het in bezit te nemen. Over Groenland is Trump duidelijk: het land bezit belangrijke grondstoffen en is van militair belang in de verdediging van het Amerikaanse continent. Daarom zou het land onderdeel moeten worden van de VS.

Reactie Denemarken

De Deense premier Mette Frederiksen reageerde fel en noemde de vermeende noodzaak voor de VS om Groenland over te nemen 'volstrekt onzinnig'. 'De VS heeft geen enkel recht om Groenland te annexeren. Ik dring er dan ook sterk op aan te stoppen met dreigementen tegen een historische bondgenoot en tegen een land en een volk dat heel duidelijk heeft gemaakt dat het niet te koop is.' Verder waarschuwde ze dat 'als de VS ervoor kiest om een ander NAVO-land militair aan te vallen, dan alles stopt, inclusief de NAVO en daarmee de veiligheid die sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog is opgebouwd'.

Ook andere leiders in de Europese Unie (EU) steunen de soevereiniteit van Denemarken. Volgens hen is het niet de VS, maar Groenland samen met Denemarken die bepalen wat de toekomst van Groenland is. Volgens geopolitiek commentator Mujtaba Rahman van de denktank Eurasia in Londen worden de risico's rond Groenland 'onderschat'. 'Een mogelijke interventie in Groenland is nu het grootste risico voor de trans-Atlantische alliantie en de eensgezindheid binnen de NAVO en de EU, misschien wel veel groter dan de risico's die voortvloeien uit de Russische invasie van Oekraïne.'