‘Als ik een goed jaar heb, wil ik ook weten waarom ik een goed jaar heb’

Mais- en sojavelden, die zich kilometers ver uitstrekken, bepalen het beeld tijdens de busrit naar een persbijeenkomst van Bayer in Huxley in de Amerikaanse staat Iowa. Akkerbouwer Jerry Seuntjens, die daar later op de dag aanschuift bij een paneldiscussie over zijn manier van telen, benut de reis om enthousiast te vertellen over zijn bedrijf in Kingsley. De vierdegeneratieakkerbouwer die meer dan 1.000 hectare mais en soja teelt, blikt terug op de keuzes die zijn bedrijf hebben gevormd.

‘Veel akkerbouwers bouwen voort op de manier waarop hun ouders het bedrijf runden’, zegt Seuntjens. Voor hem veranderde dat toen hij rond zijn dertigste zijn vader verloor. Plotseling stond hij er alleen voor en moest hij op zoek naar een andere manier van werken. Tijd werd daarbij een cruciale factor. ‘Tijd is voor mij ontzettend waardevol. Als je alleen bent, is dat een uitdaging. Daarom wilde ik zo efficiënt mogelijk omgaan met tijd en arbeid, omdat ik wist dat dat me geld zou besparen.’

Nog altijd runt de akkerbouwer het bedrijf grotendeels zelfstandig. Alleen tijdens de drukke voor- en najaarswerkzaamheden krijgt hij ondersteuning van zijn broer Jeff, die in Singapore woont en speciaal daarvoor terugkeert naar Iowa.

Zijn passie voor de landbouw begon al op jonge leeftijd. Als kind hielp Seuntjes mee op het familiebedrijf en hield hij varkens. Later breidde hij de varkenshouderij uit en huurde hij extra grond. Na het overlijden van zijn vader bleek de combinatie van akkerbouw en varkens niet langer houdbaar. Bovendien werd de varkenshouderij steeds minder rendabel. Vijftien jaar geleden verdwenen de laatste varkens van het erf. ‘Mijn vrouw noemt die dag nog altijd een van de mooiste dagen van ons huwelijk. Voor het eerst kwam er ruimte voor vakantie’, zegt de ondernemer lachend.

Efficiëntie

Efficiëntie is een belangrijke voorwaarde om zijn bedrijf grotendeels zelfstandig te kunnen runnen. Dat is niet vanzelfsprekend op zijn grond. Op één perceel kan Seuntjens tot negen verschillende grondsoorten tegenkomen. Juist die variatie maakt precisielandbouw voor hem interessant. Met taakkaarten en variabele zaai- en bemestingsgiften probeert hij de verschillen in een perceel beter te benutten. Daarbij richt hij zich op het verbeteren van de minder productieve delen. Vooral de zandigere stukken van percelen bieden volgens hem nog ruimte voor verbetering.

Sinds 2008 werkt de akkerbouwer met perceelsdata. Ook daarvoor maakte hij al gebruik van taakkaarten, al waren de mogelijkheden destijds beperkt. Tegenwoordig analyseert hij via FieldView van Bayer de prestaties van zijn percelen, terwijl systemen van John Deere inzicht geven in draaiuren, capaciteit en machineprestaties. Die informatie vormt de basis voor verdere optimalisatie van de teelt.

Verschillende rassen

Zo teelt Seuntjens doorgaans zeven tot tien maisrassen met verschillende rijptijden. Bij soja gaat het om twee rassen. Tijdens het zaaien wordt vastgelegd welk ras op welke plek staat. Bij de oogst zijn die gegevens te koppelen aan de opbrengst. Daardoor wordt zichtbaar welke variëteit onder bepaalde omstandigheden het beste presteert. Ook de grondbewerking wordt op basis van die inzichten voortdurend verfijnd. ‘Als ik een goed jaar heb, wil ik ook weten waarom ik een goed jaar heb’, benadrukt de ondernemer.

De datagedreven aanpak vertaalt zich in hogere opbrengsten. De maisopbrengst ligt rond de 300 bushels per acre, omgerekend zo'n 19 ton per hectare. Dat is 6 tot 12 ton per hectare meer dan aan het begin van de periode waarin hij na het overlijden van zijn vader alleen verder moest.

Dankzij digitale technologie kan zijn broer Jeff op afstand meekijken. Via FieldView ziet hij welke werkzaamheden zijn uitgevoerd, welke opbrengsten zijn behaald en waar zich problemen hebben voorgedaan. De verzamelde gegevens helpen hem om verschillen tussen percelen en seizoenen beter te begrijpen.

Tegenvallers

Dat betekent ook dat inzicht in tegenvallers onderdeel is van het bedrijf. Tijdens een zware hagelstorm in juni kon Seuntjens met behulp van FieldView precies zien welke delen van zijn percelen waren getroffen. ‘Daarna is het een kwestie van gewassen opnieuw zaaien waar dat nog kan, machines klaarmaken en opnieuw beginnen. Dat is landbouw’, zegt hij.

De ondernemer volgt innovaties op de voet. ‘Ik wil niet volgen. Ik wil leiden’, benadrukt hij. Nieuwe meststoffen, nutriënten en chemische en biologische middelen worden daarom regelmatig op het bedrijf getest, al blijft de akkerbouwer kritisch. ‘Ik wil eerst weten wat een product doet en of de werking ervan is aangetoond. Kan een verkoper mijn vragen daarover niet beantwoorden, dan haak ik af.’

Over biologische middelen ziet Seuntjens nog veel onzekerheid. Zo kunnen volgens hem de omstandigheden tijdens het spuiten invloed hebben op de levende organismen in biologische producten. Zijn belangrijkste uitgangspunt blijft daarom de basis van de bodem. ‘Als je pH en bemesting niet op orde zijn, gaan biologische middelen niets doen.’ Daarom past hij iedere twee jaar korrelkalk toe om de PH geleidelijk bij te sturen. ‘Een goede bodemgezondheid is de voorwaarde voordat andere producten worden ingezet.’

Een van de innovaties waarin de ondernemer wel potentie ziet, is korte mais. Voor het vijfde jaar teelt hij korte mais op 30 procent van zijn areaal. ‘Je krijgt een kortere plant met een betere wortelstructuur en een stevigere stengel’, vindt hij. Dat is voor hem meer dan een theoretisch voordeel.

Extra zekerheid

Zijn bedrijf werd op 17 mei voor de tweede keer getroffen door een tornado. Daarbij gingen gebouwen, graanopslag en andere voorzieningen verloren. De storm kwam vroeg in het seizoen, toen de mais nog klein was, maar eerdere ervaringen hebben hem laten zien hoe plat de gewassen erbij kunnen liggen na een harde wind. Een steviger gewas biedt in zijn ogen daarom extra zekerheid.

Binnen de teelt van korte mais blijft Seuntjens experimenteren. Zo varieert hij met de plantdichtheid, afhankelijk van de hoeveelheid vocht in het seizoen. Dit voorjaar zag hij een snellere en krachtigere opkomst, met meer wortelmassa en een betere opname van voedingsstoffen. De oogst moet uitwijzen hoeveel opbrengst dit uiteindelijk oplevert.

Zijn zoektocht naar verbetering beperkt zich niet tot de teelt. Ook bij investeringen gebruikt de ondernemer FieldView om het effect en de terugverdientijd te beoordelen. De afgelopen jaren investeerde hij in een zelfrijdende strooier van John Deere, een 32-tons kunstmesttender en twee bulkbakken voor het opslaan van kunstmest. Daarnaast beschikt hij over een eigen spuitmachine, grondbewerkingsmachines, combine, graansilo’s en vrachtwagens.

Seuntjens geeft toe dat zijn machinepark waarschijnlijk groter is dan strikt noodzakelijk voor zijn bedrijf. Toch wil hij tijdens een krap werkvenster niet afhankelijk zijn van anderen. ‘Kan ik een combine van een miljoen dollar verantwoorden? Nee. Kan ik wachten tot mijn buurman klaar is als mijn gewas op de grond valt? Ook niet.’

Bij iedere investering maakt de ondernemer die afweging. Camera's die tijdens het spuiten onkruid herkennen vindt hij interessant, maar de kosten wegen volgens hem niet op tegen de baten. Die kritische blik typeert de manier waarop de akkerbouwer zijn bedrijf runt. Hij omarmt niet iedere innovatie, maar zoekt voortdurend naar manieren om zijn bedrijf verder te verbeteren. ‘Kwaliteit, niet kwantiteit op mijn hectares’, benadrukt hij.

Terwijl de gewassen nog op het land staan, denkt Seuntjens alweer vooruit. Na de oogst volgen bemesting en de afzet van mais en soja. Daarna begint de voorbereiding op het volgende seizoen. Over de toekomst van het akkerbouwbedrijf bestaat nog geen duidelijk plan. Zijn dochter heeft geen interesse en een jonge medewerker die de ondernemer lange tijd begeleidde, is voor zichzelf begonnen. Zelf wil de akkerbouwer zo lang mogelijk blijven boeren. De tornado van 17 mei bracht die toekomst even nadrukkelijk in beeld en bracht Seuntjens een dag lang aan het twijfelen. ‘Het was erg emotioneel, maar ik besloot door te gaan en opnieuw op te bouwen.’

Wat zijn vader van het huidige bedrijf zou vinden, kan Seuntjens alleen maar raden. ‘De hoge kosten zouden waarschijnlijk onderwerp van gesprek zijn, maar ik denk dat hij supertrots zou zijn dat ik het heb uitgebouwd tot wat het vandaag is.’

Bedrijfsgegevens
Jerry Seuntjens (58) heeft een akkerbouwbedrjf in Kingsley, in de Amerikaanse staat Iowa. Zijn bedrijf beslaat 2.600 acre, oftewel ruim 1.000 hectare. De helft van het areaal bestaat uit mais, de andere helft uit soja. Een deel van het maisareaal bestaat uit korte mais van PRECEON. De mais gaat naar een veevoerfabriek en de soja wordt geteeld als ouderzaad voor Asgrow, waar de bonen worden verwerkt tot zaaizaad voor andere telers.