Boeren met agroforestry verenigen zich voor betere afzet

‘Die bomen krijgen we allemaal wel geplant, dat is het punt niet’, zegt Keijzers. Maar zodra de productie toeneemt, komen andere vragen ter tafel. Waar laat je de oogst en wat houdt de ondernemer eraan over? Keijzers vergelijkt het met een appelboom achter het huis.

De eerste appels zijn reden voor vreugde. Bij grotere oogsten delen buren en bekenden mee, totdat ook zij genoeg hebben. Dan blijkt dat een geslaagde aanplant nog geen afzetmarkt oplevert. ‘Als je zoveel appels krijgt, kun je ze gewoon niet meer op.’

Die ontwikkeling ziet Keijzers ook op zijn eigen bedrijf, dat is aangesloten bij ZLTO. Zijn agroforestrysysteem staat er inmiddels zes jaar en begint productie te leveren. Over twee à drie jaar verwacht hij zoveel te oogsten dat hij naar afzetmogelijkheden moet zoeken. Bij sommige systemen duurt het volgens hem ongeveer tien jaar voordat de productie goed op gang komt.

Beperkte volumes

Agroforestry combineert bomen of struiken met akkerbouw, groenteteelt of veehouderij. De producten verschillen, terwijl de volumes per bedrijf vaak beperkt zijn. Samen oogsten, bewaren, vervoeren en verwerken kan agrarisch ondernemers helpen die kleine partijen beter te benutten.

De vereniging wil daarom eerst weten wie waarmee bezig is en welke samenwerkingen al bestaan. ‘Het eerste wat we gaan doen, is gewoon die bedrijven verbinden’, vertelt Keijzers. Daarbij kijkt het bestuur verder dan het erf: ook verwerkers en partijen die de verkoop organiseren, worden erbij betrokken. Wat een ander al heeft geregeld, kan mogelijk meer telers verder helpen.

De ambities lopen uiteen van gezamenlijke oogst, opslag en verwerking tot marketing, kennisuitwisseling en belangenbehartiging. Afspraken met afnemers zijn er nog niet, evenmin als prijsafspraken. ‘Zo ver zijn we echt nog niet’, aldus Keijzers.

Bekijk ook de video: Grote pilot over nut en noodzaak agroforestry in de praktijk

De vereniging komt voort uit Agroforestrynetwerk Brabant, dat sinds 2017 ondernemers begeleidt en kennis bijeenbrengt. Ook ZLTO is vertegenwoordigd. LIB, het samenwerkingsverband van ZLTO en Noord-Brabant, ondersteunt de ontwikkeling van het netwerk. De nieuwe vereniging bouwt daarop voort door agrariërs rond de verwerking en verkoop van hun producten samen te brengen.

Samen met John Heesakkers en Jan van der Horst vormt Keijzers het oprichtingsbestuur. Hoeveel ondernemers zich aansluiten, is nog niet bekend. Het bestuur hoopt deelnemers uit het bestaande netwerk te betrekken bij de volgende stap: zorgen dat er voor hun groeiende oogst ook een markt is die een goede prijs betaalt. De startbijeenkomst op 13 oktober begint om 19.30 uur bij HAS green academy.