Europa stevent af op een van de kleinste appeloogsten in tien jaar tijd

‘Grove appels en peren worden duur’, voorspelt voorzitter John Kusters van de Nederlandse Fruittelers Organisatie (NFO). ‘Vooral de droogte zorgt ervoor dat de maatsortering fijner is. Het is na dit groeiseizoen te hopen dat supermarkten rekening houden met de aanvoer van kleinere vruchtmaten en daar ruimte voor bieden.’

De NFO-voorzitter was eind vorige week bij Prognosfruit 2026 in het Duitse Konstanz. Daar presenteerde de World Apple and Pear Association (WAPA) de oogstprognose voor appels en peren in Europa. Enkele dagen later bezocht hij in eigen land een aantal fruitbedrijven in Zeeland om een indruk te krijgen van de te verwachten fruitoogst.

Kusters verwacht dat de oogstprognoses van WAPA voor Europa en van NFO zelf voor Nederland nog een stuk lager kunnen uitpakken dan wordt ingeschat. De weken kort voor de oogst zijn voor fruit vaak bepalend voor de opbrengsten.

Lees ook de column die Kusters schreef voor Nieuwe Oogst: ‘De lessen van de droogte mogen we zeker niet vergeten’

‘Voorlopig blijft het droog. Het zou me niet verbazen als de oogstverwachtingen naar beneden worden bijgesteld. Die winstwaarschuwing kregen we ook tijdens Prognosfruit. Dit geldt voor Europa, maar ook voor Nederland’, zegt Kusters.

‘De verschillen zijn groot. Op fruitbedrijven in Noord- en Midden-Nederland met een goede vochtvoorziening, is weinig aan de hand.’ Maar zeker in Zeeland ziet Kusters boomgaarden waar de diktegroei van vooral peren achterblijft vanwege de droogte.

WAPA raamt de totale appeloogst in de Europese Unie (EU) op 9,95 miljoen ton. Dat is ruim 14 procent onder het driejarig gemiddelde. De verwachting is dat Europa afstevent op een van de kleinste appeloogsten in tien jaar tijd. De lagere productie is vooral het gevolg van fors kleinere oogsten in West- en Oost-Europa.

Extreme vorst in Polen

Het belangrijke productieland Polen gaat uit van een appeloogst die 27 procent lager ligt dan het gemiddelde van de voorgaande drie jaar. Poolse appeltelers ondervinden de gevolgen van extreme vorst in januari en later gebeurde dat nog eens tijdens de bloei in april.

De verwachte appeloogst in Italië lijkt vrij stabiel ten opzichte van eerdere jaren. De Franse productie zal fors lager liggen door de hittegolf die het land al enige tijd teistert.

Van de totale Europese oogstproductie in 2026 heeft Polen naar schatting een aandeel van 28 procent. Andere grotere appellanden in Europa zijn nog steeds Italië met 24 procent en Frankrijk en Duitsland met elk een aandeel van 12 procent.

Nederland is met 2 procent een bescheiden speler op het gebied van de appelteelt. Voor 2026 is eind juli de appeloogst geraamd op 195.000 ton van zo’n 4.900 hectare.

Voor peren gaat WAPA uit van een oogst die met 1,95 miljoen ton hoger is dan de productie van de voorgaande drie jaar. Nederland is op basis van de prognose van 393.000 ton nu de grootste perenproducent van Europa. Het Nederlandse areaal is zo’n 10.000 hectare.

In België wordt een oogst van 364.000 ton peren verwacht. Conference blijft met een aandeel van 45 procent veruit het belangrijkste perenras in de EU.

Kijkend naar de verwachte oogst in Europa en ook naar die in Nederland en naar de stand van de gewassen, ziet Kusters dat de invloed van het veranderende klimaat op de fruitproductie alleen maar groter wordt. Hij wijst vooral op de beschikbaarheid van water.

‘Dat wordt de uitdaging voor de toekomst’, zegt de NFO-voorzitter. ‘We zien dat op percelen in Zeeland, maar ook evengoed in bijvoorbeeld de Betuwe. In Frankrijk bezocht ik deze zomer bedrijven met lege bassins omdat afgelopen winter onvoldoende water beschikbaar was om de voorraad aan te vullen. Maar ook vanuit Zuid-Duitsland hoor ik dat de problemen met droogte groot zijn.’

Meer gebruik van bassins

Volgens Kusters is het belangrijk dat fruittelers die nu niet genoeg water hebben om te irrigeren, de situatie op hun bedrijven voor de toekomst verbeteren. Zij zullen individueel of collectief moeten investeren in bijvoorbeeld zoetwaterleidingen of meer gebruikmaken van bassins, stelt de NFO-voorzitter. ‘Een voorwaarde is dat de overheid dat stimuleert en meewerkt aan de benodigde vergunningen.’

Over de bedrijfseconomische situatie van fruitbedrijven die nu een tegenvallende oogst hebben en worden geconfronteerd met hoge lasten, maakt Kusters zich zorgen. Hij stelt dat het financiële plaatje lastig wordt voor telers die voorgaande jaren problemen hadden met bijvoorbeeld zwartvruchtrot in hun peren of hagel en nu weinig oogsten omdat het zo droog is.

Volg het laatste nieuws en achtergronden over de droogtemaatregelen op onze themapagina

‘Dan is er weinig ruimte om te investeren in een betere watervoorziening’, aldus Kusters. ‘Als NFO zijn we bang dat een negatief sentiment rond de fruitteelt ontstaat in Europa. Brussel zou meer kunnen doen om investeringen in klimaatadaptatie aantrekkelijker te maken.’

Het is belangrijk om de sector die verantwoordelijk is voor de productie van gezond fruit in de benen te houden, benadrukt de NFO-voorzitter. ‘Als teelten eenmaal verdwijnen, heb je die niet zomaar terug en zijn we verder van huis.’