Balen laden zonder sporen door het land

Biologisch melkveehouders Albert Jan en Korné van der Velde in het Groningse Niehove investeerden dit seizoen in een tweedehands Anderson RBMPro 2000-balenwagen uit Canada. Het is de eerste in Nederland heeft een nieuwprijs van 100.000 euro. Op het biologische bedrijf van 80 hectare lopen 130 melkkoeien. Een deel van de grond huren de broers van een akkerbouwer, die wil dat er uitsluitend vanuit rijpaden wordt gewerkt.

Een zware balenpers die veel heen en weer rijdt en een standaard manier van balen ruimen passen niet in dat plaatje. Daarom wordt op het melkveebedrijf gemaaid met een lichte messenbalk en wordt de grasklaver met een bandhark op een groot zwad in een vast rijpad afgelegd. De zware pers kan in het rijpad blijven en ook de balenwagen, die leeg 6,8 ton weegt, gaat door hetzelfde spoor.

Albert Jan en Korné van der Velde vonden de wagen op internet en haalden een jong gebruikte versie via MF-dealer LMB Veldman uit Oldekerk en het Duitse MSO Landmaschinen naar Nederland. MSO is ook importeur van de blauwe Wilson-balenverzamelwagen die al jaren in Nederland draait.

‘Met zo’n Wilson-wagen moet je balen aan beide kanten laden. En om een beetje in balans te blijven, rijd je ‘slingerend’ door het veld’, vertelt Albert Jan van der Velde. ‘Deze Anderson laadt aan één kant en kan zo in hetzelfde spoor blijven.’ LMB Veldman zal de Anderson-balenwagen voortaan importeren in de Benelux.

Hydraulische arm

Omdat de balen in het rijpad door de pers worden afgelegd op de platte kant, liet Van der Velde bij constructiebedrijf Paul Broekhuizen een bumper bouwen die de balen naast de trekker duwt. De bumper met hydraulische arm heeft op het eind van zijn bereik een kunststof wiel die ervoor zorgt dat de balen worden beschadigd.

'Inmiddels hebben we dit seizoen al ruim duizend balen opgeruimd met deze wagen', laat Van der Velde weten. Terwijl de balen met standaard zes wikkelingen elk ruim 1,5 meter over de graszode worden geschoven, raken ze niet beschadigd. De kans dat dit gebeurt bestaat alleen bij een scherpe luzernestoppel.

De verschoven balen komen recht voor een hydraulische arm met balenklem te liggen. Met een drukplaat wordt gedetecteerd dat er een baal in de klem zit en via software wordt de baal automatisch geklemd. Dan beweegt de arm met de rijsnelheid mee naar achteren over een rails om de klap op te vangen en trekt een ketting de heffende arm weer naar voren, terwijl deze de baal op de wagen legt.

Ondertussen rijdt de trekker met zo'n 5 kilometer per uur door. 'Ik hoef nooit te stoppen en ook niets te bedienen. Eenmaal ingesteld hoeveel balen ik wil laden, doet de wagen automatisch zijn werk. De software houdt bij waar links of rechts op de wagen een baal is afgelegd', legt Korné van der Velde uit.

Loadsensing-systeem

Het loadsensing-systeem werkt niet via ISOBUS, maar op een eigen terminal. Het hydraulische hek duwt de balen op kunststofrollers naar achteren op de kar. Op deze manier wordt plaats gemaakt voor nieuwe balen.

De klem kan ook balen pakken die op de ronde kant liggen en ze afleggen op een tweede laag. De klem pakt balen van 1,2 tot 1,5 meter diameter en tilt maximaal 1.135 kilo. In de eerste laag passen twee rijen van zeven balen, daarbovenop is ruimte voor nog zo’n vijf balen. Het niet-geveerde maar optioneel gestuurde onderstel kan maximaal 14 ton laden. De maximale bandenmaat is 550-45R22,5.

De balen zijn snel te lossen door een beetje te kippen. De balen rollen over de kunststof wielen van de wagen af en komen na een val van 1 meter met een plof zonder beschadigingen op de grond terecht.

Het is volgens de broers belangrijk dat je met de juiste snelheid naar voren rijdt zodat de balen elkaar niet raken, niet op hun randen vallen en niet doorrollen bij de landing. Dan blijft de vorm intact. De balen liggen vervolgens in een lengte van zo'n 20 meter klaar om met de verreiker te stapelen.