‘Controles van ecoregeling zijn betrouwbaar’

Die afwijzingen zorgden de afgelopen weken voor onrust onder boeren. Maar volgens de minister is er geen sprake van structurele fouten in het areaalmonitoringssysteem (AMS) waarmee RVO de uitvoering van de ecoregeling door boeren controleert. Toch kondigt hij aan het AMS vanaf 2027 aan te passen.

De ecoregeling is bedoeld om boeren te belonen voor verduurzaming. In 2025 deden veel agrariërs mee, maar zijn er meer aanvragen afgewezen dan voorheen. Dat komt volgens Van Essen vooral door de aangescherpte controles met het AMS.

Agrariërs zijn verplicht hun aanvraag actueel te houden. Lukt een activiteit niet, bijvoorbeeld door weersomstandigheden, dan moet die worden ingetrokken. Gebeurt dat niet en blijkt uit controle dat niet aan de voorwaarden is voldaan, dan volgt afwijzing.

Lees ook: RVO gaat afwijzingen ecoregeling herbeoordelen

Van Essen zegt vertrouwen te hebben in de satellietwaarnemingen met het AMS. De beelden worden beoordeeld met algoritmes die zijn getraind via metingen in het veld en die jaarlijks worden gecontroleerd met steekproeven.

Percelen die ‘rood’ worden aangemerkt, krijgen ook een menselijke beoordeling. Voor de omstreden activiteit groenbedekking worden alle 1.345 afgewezen dossiers opnieuw handmatig beoordeeld.

Hoewel de minister het systeem verdedigt, erkent hij dat de gevolgen groot kunnen zijn. Eén afgekeurde activiteit kan leiden tot een fors lagere premie. Daarom wil hij de ecoregeling vanaf 2027 aanpassen.

Goud verdwijnt

Het huidige systeem met goud, zilver en brons verdwijnt. In plaats daarvan krijgen boeren straks de daadwerkelijke waarde uitbetaald van de activiteiten die wel correct zijn uitgevoerd. Ook onderzoekt hij een flexibelere puntendrempel, zodat boeren minder snel onder de instapeis zakken.

Met deze veranderingen wil Van Essen de ecoregeling eerlijker en voorspelbaarder maken. Tegelijk hoopt hij zo de duurzaamheidseffecten overeind te houden.

De bewindsman is ook voor een strenger sanctiebeleid, waarbij waarschuwingen verdwijnen. Als bij een controle blijkt dat een activiteit niet correct is uitgevoerd en niet is ingetrokken, kan direct een korting volgen. Dat moet boeren ertoe aanzetten om het tijdig te melden als iets niet lukt.