'We hebben een torenhoge ambitie: volledig chemievrij gerbera's telen'

Een smal straatje in het tuindersgebied in het Zuid-Hollandse Pijnacker leidt naar het ruime bedrijfsterrein van LG Flowers. De hoeveelheid buizen, machines en modder op het erf wijst op een flinke bouwactiviteit. Deze winter is een kas van 6,5 hectare gerenoveerd, waardoor het bedrijf het principe van 'groener telen' nu op het totale areaal van 12 hectare kan toepassen. LG Flowers is al ruim vijftien jaar in handen van de derde generatie Lansbergen: Mike en Joyce Lansbergen, broer en zus. Hun vader Hein en oom Kees zijn allebei nog actief en ondersteunend op adviesbasis.

De grootste kas van 6,5 hectare stamt uit 2000 en is tevens de grootste teeltlocatie van mini-gerbera's in Nederland. Daarnaast zijn op het bedrijf nog drie kassen aanwezig, waarvan de nieuwste van 2 hectare uit 2021 als proeftuin functioneert voor het testen van nieuwe teelttechnieken. In Pijnacker bevindt zich de hoofdlocatie, waar alle gerbera's worden gesorteerd en een groot deel ook wordt verwerkt tot mono- of gemengde bossen in vele kleuren en vormen.

LG Flowers veredelt ook zelf mini-gerbera's. Die eigen rassen beslaan ongeveer de helft van het productieareaal. Mike Lansbergen is in de leer om de veredeling over te nemen van zijn moeder Ria. Zij heeft in de afgelopen veertig jaar voor vele nieuwe rassen gezorgd. Het voordeel van zelf veredelen is dat het bedrijf zich daarmee kan specialiseren in bijzondere kleuren en vormen. HilverdaFlorist geeft enkele rassen uit, maar LG Flowers bepaalt welke soorten en in welke landen.

'Veredeling maakt ons assortiment uniek. Dat is de reden waarom wij zeggenschap houden over de soorten en de landen waarin HilverdaFlorist rassen mag uitgeven; we willen immers niet onze eigen concurrent worden', vertelt Nouschka van der Burg. Zij is binnen LG Flowers verantwoordelijk voor marketing en design.

Zonder gewasbescherming

Teeltverantwoordelijke Martin de Bruijn is de aanjager van de deelname van het bedrijf aan het project '100% Groen Geteeld'. Hij vertelde Joyce Lansbergen bij zijn komst in 2022 dat het zijn persoonlijke drijfveer is om chemievrij te telen. 'De sector is gevoelig voor maatschappelijke discussies rond de thema's energie en gewasbescherming', geeft De Bruijn als motivatie.

Op het gebied van energieverbruik heeft LG Flowers al grote investeringen gedaan, onder meer in ledbelichting, energiedoeken, ontvochtigers en e-boilers. In 2026 zijn alle locaties aangesloten op aardwarmte. Van der Burg: 'Ons gasverbruik is de grootste taartpunt van onze CO2-voetafdruk. Wel hebben we die met al deze investeringen omlaag weten te brengen: van 300 gram CO2 per steel in 2000 naar 140 gram CO2 per steel in 2024.'

Ook wordt al volop gebruikgemaakt van biologische bestrijding. Al kwam de doorbraak pas na het gebruik van bankerplanten. Wageningen Plant Research is in 2022 gestart met proeven met deze gespecialiseerde planten, die in de kas dienen als schuilplaats en voedselbron voor nuttige insecten, zoals sluipwespen en zweefvliegen.

De positieve effecten van de bankerplant Verbascum, met daarop de roofwants Dicyphus errans, inspireerden De Bruijn en zijn collega's om deze techniek te kopiëren naar een pilotkas van 2 hectare, waar de biologische bestrijding al goed liep. De Bruijn: 'We sorteerden met onze eigen aanpak dus eigenlijk al voor op 100% Groen Geteeld.'

Dit project is in 2024 opgezet vanuit diverse gewascoöperaties, Glastuinbouw Nederland en Florpartners. Het wordt deels gefinancierd vanuit de Europese Unie en provincie Zuid-Holland. Hoewel gestart werd met vruchtgroenten, sloten in 2025 ook al de eerste bloementelers aan. 'Het idee sluit naadloos aan bij onze visie. Wij zien onszelf als een koploper wat betreft duurzaam telen en daarom willen we hier ook in meegaan. We zijn het project ingegaan met een torenhoge ambitie: volledig chemievrij gerbera's telen', vertelt De Bruijn enthousiast.

Het voordeel van zo'n sectorbreed project is volgens de teeltspecialist dat het naamsbekendheid heeft in de sector en daardoor grijpbaar is voor afnemers en toeleveranciers. 'Voor ons is het extra interessant, omdat er vijf gerberatelers meedoen; met vijf verschillende praktijkproeven, elk gericht op één ziekte of plaag. We delen alle kennis die wordt opgedaan. Zo gaan we allemaal sneller vooruit richting chemievrij telen.'

Het teeltjaar 2024 was voor LG Flowers het eerste jaar zonder insecticiden. De Bruijn: 'Ik heb mij toen vaak afgevraagd: waar ben ik aan begonnen? Maar aan het einde van onze pilot hebben we bij driekwart van de kas maar één keer chemisch hoeven in te grijpen en bij een kwart zelfs achttien maanden helemaal niet. Die soort is daarna, alleen vanwege leeftijd, gerooid. Als je mij twee jaar geleden deze resultaten had verteld, dan had ik je bijna niet geloofd.'

De teeltmanager somt op welke plagen nu op een natuurlijke wijze kunnen worden bestreden: witte vlieg met Encarsia formosa, mineervlieg met Diglyphus isaea, spint met Phytoseiulus persimilis en trips met Transeius montdorensis. De invlieg van Turkse mot wordt tegengegaan met insectengaas.

Daarnaast worden er proeven gedaan met verwarringsferomonen; aan iedere poot in de proefkas hangen inmiddels kleine, bruine geurverspreiders. Van der Burg: 'Door deze feromonen raken de mannelijke Turkse motten in de war en kunnen zij de vrouwtjes niet meer vinden. Dit systeem is eigenlijk heel eenvoudig, maar werkt heel goed.'

Besmetting met fusarium

In de grootste kas van 6,5 hectare vocht LG Flowers in de afgelopen jaren tegen een hardnekkige fusariumbesmetting. In de winter van 2024-2025 dachten ze eindelijk het lek boven te hebben, maar in het voorjaar sloeg de schimmel weer toe. De verouderde kas, het teeltsysteem, de leidingen en de nieuwe manier van kweken onder ledverlichting zorgden ervoor dat de uitval groot was.

Het teeltsysteem in deze kas zou in eerste instantie over twee jaar aan de beurt zijn voor renovatie. De fusariumproblematiek bracht verandering in die planning. Door het naar voren halen van de renovatie kon LG Flowers al eerder alle lessen en toepassingen om groen te telen op het volledige areaal inzetten. De sanering is daarbij zeer grondig aangepakt; zelfs de ondergrondse leidingen zijn vervangen. Vandaar de buizen, machines en modder op het erf en in het bedrijf. De Bruijn: 'Eigenlijk is alleen het geraamte van de kas blijven staan.'

Sinds begin februari staat de kas weer vol met planten en eind maart is de verbouwing technisch klaar. 'Alle lessen die we hebben geleerd vanuit onze pilotkas en van 100% Groen Geteeld kunnen we nu toepassen met insectengaas, bankerplanten en een nieuw watersysteem', licht Van der Burg toe. Om de planten te beschermen tegen bijvoorbeeld schimmels kan een robot er straks grotendeels zelfstandig biologische en groene middelen (zoals bacteriën en zouten) spuiten.

'Nu moet een collega van de teelt de robot nog begeleiden, maar dat is straks niet meer nodig. Deze verbeteringen zorgen voor een enorme tijdswinst', licht Van der Burg de voordelen toe. De Bruijn wijst ondertussen op de nieuwe verblazer die geïnstalleerd is: 'En hiermee kunnen we op een heel mooie manier de natuurlijke bestrijders in het gewas verspreiden.'

LG Flowers kan volgens Van der Burg in theorie al verder met volledig groen kweken. 'In de praktijk is het echter belangrijk dat verduurzamen en bedrijfsrendement hand in hand gaan. De hogere kostprijs van pesticidevrije bloemen houdt klanten en retailers nu nog tegen. Er is wel een aantal retailers met wie wij serieus in gesprek zijn over het in de markt zetten van pesticidevrije bloemen. De uitdaging is dat 100% Groen Geteeld nog geen keurmerk is, waaronder je de bloemen zou kunnen verkopen.'