'Vrouwelijk leiderschap en zakelijk lef zijn belangrijk en onmisbaar'

Een jaar dat wereldwijd in het teken staat van agrarische vrouwen. Dat is nodig, stellen de Verenigde Naties. De Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties pakt het thema dan ook met beide handen aan. Volgens de organisatie spelen vrouwen een onmisbare rol in de agrarische sector: van voedselproductie tot aan innovatie, verbinding en alles daartussenin. Maar hun inzet en bijdrage worden wereldwijd nog steeds ondergewaardeerd. En dat terwijl het versterken van hun positie kan bijdragen aan het verminderen van voedselonzekerheid en een betere inkomenspositie van maar liefst 58 miljoen mensen.

Met 6 procent vrouwelijke bedrijfshoofden bungelen we onderaan de Europese ladder

Helma Vermuë, voorzitter LTO Vrouw en Bedrijf

Waarom is dit thema vandaag de dag nog steeds zo belangrijk?

'Vrouwen zijn ondernemend, vernieuwend en veerkrachtig. Ook mentaal. Maar hun kwaliteiten worden nog lang niet altijd op waarde geschat. Niet door de buitenwereld, maar ook niet door henzelf. Dat moet veranderen. Wanneer dit op meer waarde wordt geschat, zetten we stappen, ontstaat zakelijk lef en creëren we vrouwelijk leiderschap. Dat is belangrijk en onmisbaar. Steeds meer vrouwen laten dat gelukkig zien. Dat helpt andere vrouwen om zichtbaar te worden en ook die handschoen op te pakken.'

Wat gaat er dit jaar allemaal gebeuren rondom International Year of the Woman Farmer?

'Wereldwijd vinden activiteiten plaats die gericht zijn op dit thema. Dat kan van alles zijn: grote bijeenkomsten, maar ook kleinschalig. Ieder land is vrij om er een eigen invulling aan te geven. Als LTO Vrouw & Bedrijf en de drie regionale LTO's kiezen wij gedurende het jaar voor kleinere, regionale activiteiten. Via bijvoorbeeld een netwerkdag en meerdere boerinnenborrels profileren we mooie voorbeelden van vrouwelijke ondernemers in onze sector. Als afsluiter houden we in het najaar een groot gezamenlijk evenement.'

'Daarnaast voeren we dit jaar gesprekken met diverse stakeholders, zoals de accountancy. Met onze inzet willen we op meerdere vlakken meer aandacht vragen voor dit thema.'

Waar ligt volgens u de kracht van vrouwelijke ondernemers?

'Agrarische vrouwen zijn van alle markten thuis. Ze zijn ondernemer, hebben een zorgtaak voor het gezin en de familie, pakken de verbindende rol in onze samenleving op en zijn innoverend. Ze staan met één been in het bedrijf en met één been in de maatschappij en zijn daarbij een belangrijke drager van de leefbaarheid en de verbinding op het platteland. Kijk naar de multifunctionele sector. Het is niet voor niets dat 90 procent van deze ondernemers vrouw is.'

Waarom is meer zichtbaarheid noodzakelijk?

'Daarmee kunnen we de positie van agrarische vrouwen versterken. Niet alleen op bedrijfsniveau, maar ook op beleidsniveau. Op bedrijfsniveau is de positie van de vrouw nog niet altijd geborgd, met name bij belangrijke levensgebeurtenissen als een scheiding of overlijden. Eigendommen en cijfers in de agrarische sector staan nog te vaak op naam van mannen, waardoor vrouwen minder ondernemershistorie en vermogen opbouwen en onder andere moeilijker toegang krijgen tot financiering. Adviseurs kunnen hier een belangrijke rol in spelen.'

Hoeveel vrouwelijke agrariërs zijn geregistreerd?

'Als je kijkt naar het aantal vrouwelijke agrarische bedrijfshoofden, dan bungelen wij met 6 procent onderaan de ladder van Europa. Wij zijn het slechtst scorende land en willen daarom juist inzetten op de potentie die er is. Maar dan hebben we op beleidsniveau ook de ruimte, gelegenheid en instrumenten nodig om dat beschikbaar te maken.'

'Om een goed beeld te krijgen van het percentage vrouwen dat nu daadwerkelijk werkzaam is in onze sector, is het feit dat het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur onderzoek doet naar concrete data een mooie stap. Veel vrouwen tellen in de Gecombineerde opgave namelijk mee als 'meewerkend', niet als agrarisch bedrijfshoofd. Met betere data krijgen we meer inzicht en kunnen we inspelen op de ondernemersvragen en -behoefte van vrouwen en hen daarin ook faciliteren.'

Hoe is het gesteld met het vrouwelijk leiderschap in de sector?

'Het vrouwelijk leiderschap is een vliegwiel dat in gang is gezet, maar nog niet volledig draait. We kunnen er veel meer uithalen, zeker richting de toekomst en rondom alle uitdagingen waar wij als sector voor staan. Denk aan het ontwikkelen van nieuwe verdienmodellen en aan vraagstukken rondom duurzaamheid, klimaat en milieu. Hiervoor zul je op een andere manier naar je bedrijf moeten kijken. Vrouwen zijn daar creatief in en durven er met een andere bril naar te kijken. Zij zien kansen. Vrouwelijk ondernemerschap en leiderschap zijn wel degelijk van toegevoegde waarde. Ik ben ervan overtuigd dat je daar andere oplossingen mee krijgt.'

Wat zijn concrete voorbeelden?

'Steeds meer vrouwen staan op en zijn succesvol in wat zij doen. We zien mooie voorbeelden voorbijkomen van vrouwen die nieuwe verdienmodellen bedenken. Niet alleen voor de toekomst van hun bedrijf, maar ook voor de agrarische sector als geheel. En denk ook aan innovaties, zoals het ondergronds opslaan van zoet water om verzilting van gewassen tegen te gaan.'

'Het ondernemerschap van vrouwen, hun innovatieve denkwijze en veerkracht symboliseert de kracht van vrouwelijke ondernemers. Die voorbeelden brengen we naar voren. We hopen de beleidsagenda's te beïnvloeden en vrouwen te inspireren en motiveren een stap naar voren te doen.'