Bestrijding van hardnekkige uitheemse fruitplaag krijgt onverwachte meevaller

De suzuki-fruitvlieg (Drosophila suzukii) veroorzaakt sinds haar introductie in Europa grote schade in de teelt van kersen, frambozen, bessen en ander zacht fruit. Anders dan inheemse fruitvliegen legt het vrouwtje haar eitjes in rijpend fruit dat nog aan de plant hangt. De larven ontwikkelen zich in de vrucht, waardoor die bederft en onverkoopbaar wordt. Omdat de Aziatische fruitvlieg nauwelijks natuurlijke vijanden heeft en zich op tientallen plantensoorten kan voortplanten, is bestrijding lastig. In Azië is het een minder grote plaag. Daar houden gespecialiseerde sluipwespen de populatie in toom.

Afgelopen zomer onderzocht Wageningen University & Research vruchten op 35 locaties in zeven provincies. Op 24 locaties werden populaties van de sluipwesp gevonden, soms in hoge aantallen. De vondst in Drenthe markeert volgens de onderzoekers tot nu toe de noordelijkste grens van het Europese verspreidingsgebied van de soort.

Leptopilina japonica is ongeveer 1,5 millimeter groot en sterk gespecialiseerd. Zij legt haar eitjes vrijwel uitsluitend in jonge larven van de suzuki-fruitvlieg. De larve van de sluipwesp ontwikkelt zich vervolgens in de fruitvlieglarve en doodt die, waardoor de suzuki-plaag wordt beperkt.

Verschillen

In Europa voorkomende sluipwespen blijken weinig effectief tegen de suzuki-fruitvlieg. Zij zoeken vooral larven in rottend fruit op de grond of in plantaardig afval. De suzuki-fruitvlieg ontwikkelt zich juist in rijpend fruit aan struiken en bomen. Bovendien kan haar larve eitjes van Europese sluipwespen inkapselen, waardoor die zich niet ontwikkelen. Leptopilina japonica zoekt actief in fruit dat nog aan de plant hangt en kan dit afweersysteem omzeilen.

De soort werd in 2016 voor het eerst buiten Azië waargenomen in Canada en komt inmiddels voor in elf Amerikaanse staten. In Europa werd zij voor het eerst vastgesteld in 2019 in Italië. Daarna volgden Zwitserland, Duitsland, Frankrijk, België en het Verenigd Koninkrijk.

Onderzoekers van Wageningen University & Research denken dat de suzuki-fruitvlieg en de sluipwesp zich samen vanuit Zuidoost-Azië verspreiden. 'In landen waar de sluipwesp al langer aanwezig is, zijn geen ongewenste neveneffecten gemeld. Zij richt zich vrijwel uitsluitend op de suzuki-fruitvlieg. In zeer beperkte mate parasiteert zij ook enkele algemeen voorkomende fruitvliegsoorten zoals de bananenvlieg (Drosophila melanogaster)', stellen de onderzoekers. Zij verwachten niet dat de aanwezigheid van Leptopilina japonica in Nederland tot problemen leidt en zien de vondst als een positieve ontwikkeling.

Meer onderzoek nodig

Of de sluipwesp zich blijvend kan handhaven in commerciële fruitpercelen en in hoeverre zij de populatie van de suzuki-fruitvlieg zelfstandig kan onderdrukken, wordt verder onderzocht. De onderzoekers verwachten dat de sluipwesp de fruitvlieg jaarlijks vanuit natuurlijke omgevingen naar de teelten volt.

Wageningen University & Research introduceerde in 2025 op vijf locaties in Nederland een andere gespecialiseerde Aziatische sluipwesp, Ganaspis kimorum. Onderzocht wordt of ook deze soort zich vestigt en bijdraagt aan de biologische bestrijding van de suzuki-fruitvlieg.