'Het succes van miscanthus wordt lang voor het planten beslist'

Terravesta ontwikkelt en levert meerjarige biomassagewassen met een sterke focus op miscanthus. Het bedrijf werkt met boeren in heel Europa om hoogwaardige teelten op te zetten, te beheren en te oogsten. Naast het leveren van rhizomen biedt Terravesta advies, veldbeoordelingen en langdurige begeleiding, waarmee miscanthus wordt omgezet van een veelbelovend idee naar een rendabel en betrouwbaar gewas. Daarnaast levert het bedrijf diensten voor bodemkoolstofmeting en koolstofmarkten, wat extra inkomstenmogelijkheden creëert voor telers.

Is er een groeiende vraag naar biomassa in Europa?

'Ja. In de afgelopen twintig jaar is de vraag naar biomassa in Europa verdrievoudigd. De vraag komt vooral uit biomaterialen en energieproductie, terwijl het aanbod afkomstig is uit afval en recycling, landbouw en bosbouw. Het snelst groeiende segment is agrarische biomassa, gedreven door nieuwe oplossingen zoals miscanthus, populier, wilg en andere snelgroeiende bomen en biomassagewassen. Volgens de Europese Unie zal de totale vraag naar uitsluitend agrarische biomassa in Europa tegen 2025 oplopen tot 30 miljard euro per jaar.'

Miscanthus wint terrein in Nederland, maar de resultaten verschillen. Hoe komt dat?

'Miscanthus is een bewezen gewas. Wat telt is de kwaliteit van de rhizomen, de genetica en de manier waarop het gewas wordt aangelegd. Twee percelen kunnen op papier vergelijkbaar zijn, maar over een periode van twintig jaar totaal verschillend presteren.'

Wat maakt Terravesta anders?

'Wij werken al meer dan twintig jaar met miscanthus en beheren zo'n 7.000 hectare in heel Europa. Die ervaring en de lessen die we uit fouten hebben geleerd, laat zien wat opbrengst, kasstroom en betrouwbaarheid opleveren. In Nederland hebben vorig jaar meer dan twintig telers Terravesta-rhizomen geplant. Hun resultaten tonen duidelijk het verschil dat genetica, kwekerijkwaliteit en plantstrategie maken.'

Hoe vertaalt kwekerijkwaliteit zich naar prestaties?

'Een belangrijke indicator is het opkomstpercentage. Onze rhizomen halen regelmatig zo'n 90 procent, afhankelijk van bodem en voorbereiding. Dat is hoger dan veel conventionele rhizomen. Ze komen uit professionele kwekerijen waar moederplanten jaarlijks worden herplant. Daardoor is het materiaal fris, vitaal en beter bestand tegen rooien, transport en planten.'

Zijn de genetica zelf anders?

'Ja. Onze nieuwe generatie genotypen is veredeld voor Noordwest-Europese omstandigheden: koude winters, natte lentes en hete, droge zomers. Ze slaan voedingsstoffen efficiënt op in de rhizomen. Dat zorgt voor sterke vroege groei, wortelontwikkeling en stabiliteit op de lange termijn.'

Wat betekent dit in de praktijk?

'Onze genotypen komen weken eerder op dan standaard Miscanthus giganteus. Dit zorgt voor snellere wortelontwikkeling, eerdere vorming van het rhizoomnetwerk en snellere nutriëntenopslag. Het resultaat: een commerciële oogst in jaar twee in plaats van jaar drie bij standaardrassen. In uitzonderlijke gevallen zijn bij uitstekende voorbereiding en onkruidbeheersing zelfs gedeeltelijke oogsten van 30 tot 40 procent van de standaardopbrengst mogelijk in het plantjaar.'

Plantdichtheid wordt vaak onderschat. Waar gaat het mis?

'Veel telers planten te dun om kosten te besparen, wat de opbrengst op lange termijn beperkt. Miscanthusplanten nemen een diameter van 55 tot 70 centiemeter in. Op 1 hectare zijn 15.000 tot 18.000 levende planten nodig. Bij een opkomst van 80 tot 90 procent betekent dit 18.000 tot 20.000 rhizomen per hectare. Minder dan dat verlaagt de opbrengst permanent. Over vijftien tot twintig jaar leiden zelfs kleine afwijkingen tot grote financiële verschillen.'

'We zijn hier zo van overtuigd dat we een tool met kunstmatige intelligentie (AI) hebben ontwikkeld die dronebeelden kan analyseren. Hiermee kunnen we het aantal levende planten in een perceel tellen. We ontdekten dat opbrengst en plantdichtheid direct met elkaar samenhangen en dat er voor elk genotype een optimaal plantenaantal bestaat.'

Hoe moeten rhizoomprijzen worden vergeleken?

'Kijk naar de prijs per rhizoom en niet per hectare. Alles boven 0,15 euro per rhizoom, exclusief transport en planten, wijst op inefficiënt kwekerijbeheer. Een slechte investering op lange termijn.'

Veel boeren beoordelen op stengelhoogte. Is dat betrouwbaar?

'Nee. Wat telt is wat er na de winter overblijft. De bovenste 30 tot 50 centimeter breken vaak af tijdens stormen. Hoge, dikke stengels die vroeg afsterven, zijn gevoelig voor legering. De uiteindelijke opbrengst hangt af van het aantal stengels en winteroverleving. Daarom adviseren wij percelen tijdens de oogst te bekijken.'

Als u het succes in kasstroom moet samenvatten, wat telt dan?

'Vijf punten: de beste en nieuwste genotypen, professionele kwekerijen met jaarlijkse herplant van moederplanten, sterke rhizoomvitaliteit bevestigd door telers, vestigingspercentages boven de 85 procent en juiste plantdichtheid, ongeveer 17.000 levende planten per hectare.'

Terravesta positioneert zich als meer dan een leverancier. Wat betekent dat?

'Wij beoordelen veldomstandigheden, adviseren over plantstrategieën en laten bestaande miscanthuspercelen zien ter vergelijking. Transparantie is essentieel voor succes op lange termijn.'

Terravesta is ook actief in bodemkoolstof. Hoe werkt dat?

'Tijdens de afrijping verliest miscanthus het grootste deel van zijn bladeren, die een dikke bodembedekking vormen en in de bodem worden opgenomen. Na verloop van tijd bouwt dit humus op en wordt CO2 vastgelegd, ook wel bodemkoolstofopslag genoemd. In tegenstelling tot eenjarige gewassen voegt miscanthus continu organische stof toe, wat de bodemstructuur verbetert en koolstof vastlegt.'

Hoe verschilt bodemkoolstof van koolstof in producten?

'In veel waardeketens – bijvoorbeeld bouwmaterialen – wordt de koolstofclaim vooral door de verwerker opgeëist. Bodemkoolstof blijft op het land van de boer, volledig eigendom van de boer, en telt mee in de totale koolstofbalans van het bedrijf.'

Hoe kunnen boeren bodemkoolstof verzilveren?

'Wij helpen bij het meten, monitoren en verifiëren van bodemkoolstof. Op basis van geverifieerde data kunnen boeren langlopende contracten afsluiten om koolstof te verkopen op vrijwillige markten. Dit aanbod is beschikbaar voor iedere miscanthusteler in Nederland, ongeacht de herkomst van het plantmateriaal.'

Wat betekent dit financieel?

'Het biedt een extra inkomstenstroom naast biomassaproductie, volledig eigendom van de boer en gekoppeld aan de langetermijnprestatie van de bodem. Geïnteresseerde boeren kunnen contact opnemen met Terravesta voor meer informatie.'

Dit artikel is gecreëerd door onze kennispartner Terravesta